بسیاری از افراد تصور میکنند که زگیل تناسلی، تنها از طریق رابطه جنسی منتقل میشود؛ اما واقعیت، این است که امکان ایجاد زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی نیز، وجود دارد و همین موضوع، باعث سردرگمی بسیاری از بیماران شده است. ویروس HPV، عامل اصلی زگیل تناسلی، میتواند از راههایی فراتر از تماس جنسی، از جمله تماس پوستی نزدیک با فرد آلوده یا لمس اشیایی که اخیرا با ترشحات بدن فرد آلوده تماس داشتهاند، منتقل شود.
وقتی فردی که دچار زگیل روی پوست دست یا انگشت است، بخشهای حساس بدن شخص دیگری را لمس کند(به خصوص اگر پوست او دارای خراش، بریدگی یا زخم باز باشد)، ممکن است زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی انتقال یابد. این موضوع، در کودکان و افرادی که پوستشان بیشتر در معرض خراش یا بریدگی قرار دارد، شایعتر است.
با وجود همه این مسیرهای انتقال، باید توجه داشت که نوع خاصی از ویروس HPV که زگیل تناسلی ایجاد میکند؛ بیشتر از طریق رابطه جنسی منتقل میشود؛ اما این موضوع، مانع از آن نیست که فرد بدون هیچ نوع رابطه جنسی، از طریق راههای غیرمستقیم یا تماس پوستی، به زگیل تناسلی مبتلا شود. در ادامه این مقاله از سایت دکتر نامداری، علت زگیل تناسلی بدون رابطه در مردان و زنان و راههای پیشگیری از آن بررسی خواهد شد.
علت زگیل تناسلی بدون رابطه
در حالی که برخی افراد حتی بدون هیچگونه تماس جنسی، میتوانند به ویروس hpv مبتلا شوند، امکان ایجاد زگیل تناسلی بدون رابطه نیز وجود دارد. ویروسHPV ، میتواند از راههایی مانند تماس پوستی مستقیم، تماس با زخمهای باز، استفاده مشترک از وسایل شخصی و حتی در برخی موارد نادر، از طریق مادر به نوزاد منتقل شود. در واقع، بعضی از انواع این ویروسها، نیاز به تماس جنسی ندارند و از راه پوست یا سطوح آلوده نیز انتقال مییابند.
این نکته، در مورد زگیل تناسلی مردان و زنان که ممکن است تصور کنند، تنها از طریق رابطه آلوده میشوند، اهمیت دارد. برخی از مهمترین دلایل انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه، به شرح زیر هستند:
تماس مستقیم پوستی با فرد آلوده
یکی از رایجترین راههای انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی، تماس مستقیم پوست به پوست با فرد آلوده به HPV است. اگر فردی زگیل فعال روی انگشت یا دست خود داشته باشد و آن ناحیه را با پوست یا مخاط نواحی تناسلی دیگران تماس دهد، احتمال انتقال ویروس وجود دارد؛ خصوصا اگر پوست طرف مقابل، زخم یا خراش داشته باشد.
انتقال از طریق زخم یا خراشهای پوستی
داشتن بریدگی، خراش یا زخم باز، احتمال ورود ویروس به بدن را افزایش میدهد. کودکان و افرادی با پوست حساس یا آسیبپذیر، بیشتر در معرض خطر هستند. این نوع انتقال، اغلب در افرادی دیده میشود که هیچ گونه تماس جنسی نداشتهاند.
خود آلودهسازی(Autoinoculation)
در برخی شرایط خود فرد، عامل انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه به نواحی تناسلی خود میشود؛ به عنوان مثال، هنگامی که فرد، زگیل روی انگشت یا دست خود را میخاراند یا دستکاری میکند و سپس، دست آلوده را به نواحی تناسلی یا سایر نقاط بدن میزند، باعث گسترش ویروس میشود.
استفاده مشترک از لوازم شخصی آلوده
ویروس HPV، میتواند روی وسایل شخصی، مانند تیغ اصلاح، حوله یا لباس زیر برای مدتی زنده بماند. استفاده مشترک از این وسایل، به ویژه در تماس با ناحیه تناسلی، ممکن است باعث زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان و مردان شود. اگرچه ویروس روی سطوح سخت ماندگاری زیادی ندارد؛ اما ریسک انتقال از طریق وسایل شخصی، قابل چشمپوشی نیست.
اصلاح و تراشیدن موهای ناحیه تناسلی
تراشیدن موهای ناحیه تناسلی، میتواند موجب ایجاد خراشهای میکروسکوپی روی پوست شود. این زخمهای ریز، در صورت تماس با ویروس اچ پی وی(از طریق دست آلوده یا تیغ آلوده)، میتوانند راه ورود ویروس به پوست را باز کنند.
تماس با سطوح آلوده(مانند استخر و حمام عمومی)
برخی از انواع HPV، ممکن است از طریق تماس غیرمستقیم با سطوحی مانند کف حمام، صندلی توالت یا دیوارههای استخر، خصوصا زمانی که پوست فرد دارای زخم یا بریدگی باز باشد، منتقل شوند؛ البته این نوع انتقال، نسبت به دیگر موارد کمتر رایج است.
انتقال از مادر آلوده به نوزاد
یکی دیگر از راههای انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه، انتقال از مادر آلوده به نوزاد است. این انتقال، میتواند در دوران بارداری از طریق مایع آمنیوتیک یا جفت و همچنین حین زایمان طبیعی از طریق کانال زایمان، صورت گیرد. در چنین مواردی، کودک بدون داشتن هیچ تماس جنسی، ممکن است به HPV مبتلا شود.
ضعف سیستم ایمنی یا زمینه بیماریهای خودایمنی(مانند ایدز)
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند بیماران مبتلا به HIV یا دریافتکنندگان عضو پیوندی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، بیشتر مستعد زگیل تناسلی بدون رابطه هستند؛ همچنین، افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک(نوعی حساسیت پوستی) نیز، با احتمال بالایی در معرض ابتلا به انواع زگیل، از جمله زگیل تناسلی قرار دارند.
تماس نزدیک با کودکان با پرستاران دارای زگیل تناسلی
در برخی موارد، کودکان میتوانند از طریق دستهای آلوده پرستارانی که زگیل دارند، به این ویروس مبتلا شوند. این تماس، ممکن است هنگام تعویض پوشک، شستوشو یا بازی نزدیک با کودک، رخ دهد.
علت زگیل تناسلی بدون رابطه در مردان
در برخی موارد، ممکن است فرد به زگیل تناسلی مبتلا شود؛ بدون اینکه هیچگونه رابطه جنسی داشته باشد. در واقع، زگیل تناسلی بدون رابطه در مردان، دلایل مختلفی دارد و یکی از نگرانیهایی که در این زمینه مطرح میشود، احتمال بروز زگیل تناسلی سیاه است که ظاهر متفاوتی داشته و توجه بیشتری را میطلبد.
| علت | توضیحات |
| تماس پوستی با فرد آلوده | تماس دست یا پوست با پوست فرد آلوده، حتی بدون رابطه جنسی، باعث انتقال میشود. |
| تماس جنسی بدون دخول | تماسهای سطحی، مانند تماس دست با ناحیه تناسلی یا تماس پوست به پوست بین دو ناحیه تناسلی، ممکن است ویروس را منتقل کند. |
| سطوح آلوده | استفاده از مکانهای عمومی، مانند حمام یا استخرها که امکان انتقال ویروس دارند. |
| خود انتقالی | انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه از نواحی دیگر بدن مانند دست آلوده به HPV، به ناحیه تناسلی وجود دارد. |
| ضعف سیستم ایمنی | ضعف سیستم ایمنی، از موارد زمینهساز انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی است. |
| تماس طولانی با ابزارهای آلوده | در موارد نادر، استفاده از وسایل پزشکی یا شخصی که به درستی ضدعفونی نشدهاند(مانند تیغ یا حوله مشترک)، میتواند زمینه انتقال فراهم کند. |
بنابراین، زگیل تناسلی بدون رابطه، تنها به تماس جنسی محدود نیست و رعایت بهداشت فردی و بررسی به موقع علائم پوستی، نقش مهمی در پیشگیری از این عارضه دارد.
علت زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان
موارد زیادی از زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان، گزارش شده است که نشان میدهد این بیماری، میتواند از راههای غیر جنسی نیز منتقل شود. برخی از مهمترین دلایل ایجاد این عارضه، عبارتند از:
- استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند تیغ اصلاح یا حوله
- انتقال ویروس از طریق دست آلوده هنگام لمس ناحیه تناسلی
- تماس غیرجنسی پوست با پوست آلوده(هنگام ماساژ یا معاینه)
- نشستن روی سطوح آلوده مانند توالتهای عمومی یا نیمکتهای استخر
- استفاده از تجهیزات پزشکی یا زیبایی غیر استریل(مانند وسایل اپیلاسیون یا لیزر)
- انتقال ویروس از مادر به دختر در دوران نوزادی(از طریق زایمان طبیعی)
- ضعف سیستم ایمنی ناشی از استرس، بارداری یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی
- انتقال از طریق لباس زیر یا شورتهای مشترک یا آلوده
- گسترش ویروس از سایر نواحی بدن به ناحیه تناسلی از طریق خاراندن یا لمس مکرر
- رفت و آمد مکرر در مکانهای مرطوب عمومی، مثل سونا یا استخرهای زنانه
آگاهی از مسیرهای انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه برای پیشگیری از این عفونت ویروسی، اهمیت فراوانی دارد.
زگیل تناسلی در دختر مجرد
زگیل تناسلی در دختر مجرد، میتواند بدون تجربه رابطه جنسی هم به وجود بیاید. تماس پوستی با ناحیه آلوده، استفاده از وسایل شخصی دیگران مثل تیغ یا حوله یا حتی تماس دست آلوده با ناحیه تناسلی، از دلایل رایج انتقال ویروس HPV در این گروه است. در برخی موارد نیز، سیستم ایمنی ضعیف، زمینه را برای رشد زگیل تناسلی بدون داشتن رابطه، فراهم میکند.
زگیل تناسلی در مرد مجرد
زگیل تناسلی در مرد مجرد نیز، میتواند بدون هیچگونه رابطه جنسی منتقل شود. این اتفاق، معمولا از طریق تماس مستقیم پوست با پوست آلوده، انتقال ویروس از سایر نواحی بدن(مثل دست یا پا) به ناحیه تناسلی یا استفاده از لوازم آلودهای، مانند تیغ اصلاح رخ میدهد. در برخی موارد، افراد حتی متوجه ورود ویروس زگیل تناسلی بدون رابطه نمیشوند؛ زیرا ممکن است علائم تا ماهها یا حتی سالها پنهان بمانند.
پیشگیری از زگیل تناسلی بدون رابطه
واکسن HPV، یکی از موثرترین روشها برای پیشگیری از ابتلا به انواع زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی است؛ علاوه بر واکسیناسیون، رعایت نکات بهداشتی مانند خودداری از استفاده مشترک از حوله، تیغ یا لباس زیر دیگران، اجتناب از نشستن در مکانهای مرطوب عمومی، مانند استخر یا دوشهای مشترک بدون پوشش مناسب و مراقبت از سلامت پوست در برابر زخم و بریدگی، میتواند نقش مهمی در کاهش خطر انتقال زگیل تناسلی داشته باشد.
استفاده از وسایل محافظتی مانند کاندوم نیز، اگرچه صد درصد موثر نیست؛ اما تا حد زیادی میتواند احتمال انتقال را کاهش دهد و حتی برای روابط جنسی بدون دخول، ضروری است. در نهایت برای محافظت بیشتر، انجام معاینات منظم و در صورت مشاهده علائم مشکوک، مراجعه به پزشک بسیار توصیه میشود.
زگیل تناسلی بدون رابطه واقعیت دارد؟
در آخر، باید گفت؛ زگیل تناسلی بدون رابطه هم میتواند واقعیت داشته باشد. ویروس HPV از طریق تماس پوستی مستقیم، استفاده از وسایل مشترک، انتقال از مادر به جنین و حتی خود انتقالی در بدن فرد، قابل انتقال است؛ بنابراین، حتی در غیاب رابطه جنسی، رعایت بهداشت فردی و دریافت واکسن HPV، اهمیت زیادی دارد.
همچنین، مراجعه به پزشک متخصص به منظور بررسی هرگونه علائم پوستی مشکوک و دریافت مشاوره تخصصی در صورت بروز رفتارهای پرخطر، میتواند در پیشگیری، تشخیص به موقع و درمان این عارضه، به شما کمک کند؛ از این رو بهتر است با دکتر فرشاد نامداری، بهترین متخصص اورولوژی و زگیل تناسلی در تهران و دارنده رتبه دوم کشوری برد تخصصی در این حوزه، در ارتباط باشید.
- شماره تلفنهای: ۸۸۷۷۶۸۰۱, ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
- مراجعه حضوری: شهر تهران، در خیابان ولیعصر عج، ۳۰۰متر پایین تر از ونک، بالاتر از پل همت، بن بست سیدالشهدا، ساختمان رهام، پلاک ۸، واحد ۱
منبع
