واریکوسل که به دلیل گشاد شدن غیرطبیعی سیاهرگهای بیضه رخ میدهد، یکی از مشکلات شایع در میان مردان است که معمولا در دوران بلوغ ظاهر شده و به مرور زمان پیشرفت میکند؛ اما سوال اصلی بیماران این است که علت واریکوسل چیست و چرا واریکوسل میگیریم؟ در پاسخ به این سوالات باید گفت، این عارضه زمانی ایجاد میشود که جریان خون در سیاهرگهای بیضه دچار اختلال شده و به جای خروج صحیح از بیضهها، درون این رگها تجمع پیدا کند.
دلایل واریکوسل، ممکن است شامل نقص در عملکرد دریچههای وریدی یا فشار بیش از حد روی سیاهرگهای بیضه باشد؛ همچنین در برخی موارد، علت ایجاد واریکوسل میتواند درد بیضه، تورم و حتی مشکلاتی در باروری را به دنبال داشته باشد. حال سوال اینجاست که واریکوسل چگونه ایجاد میشود و چه کسانی واریکوسل میگیرند؟ علت واریس بیضه در مردان چیست و آیا همیشه نیاز به درمان دارد؟
در ادامه این مقاله از سایت دکتر فرشاد نامداری، علاوه بر پرداختن به این سوالات رایج، به بررسی دقیق دلیل واریکوسل، علائم آن و روشهای درمانی نیز میپردازیم.
علت واریکوسل چیست و چرا واریکوسل میگیریم؟ بررسی دقیق دلایل واریکوسل
واریکوسل چگونه ایجاد میشود و علت واریکوسل چیست؟ اینها، سوالاتی هستند که بسیاری از افراد پس از تشخیص این بیماری، از خود میپرسند. واریکوسل، زمانی رخ میدهد که جریان خون در سیاهرگهای بیضه به درستی انجام نشود و خون درون این رگها تجمع پیدا کند؛ اما سوال اصلی، این است که چرا این اختلال معمولا در سمت چپ بیضه دیده میشود؟
بیضهها از طریق شریانهای بیضوی، خونی غنی از اکسیژن را دریافت میکنند و از طریق سیاهرگهای مخصوصی، خون کم اکسیژن را به سمت قلب بازمیگردانند. این سیاهرگها، در حالت طبیعی دارای دریچههای یکطرفهای هستند که به حرکت صحیح خون کمک میکنند؛ اما هر گونه نقص در این دریچهها که منجر به تجمیع خون در سیاهرگها شود، علت بیماری واریکوسل شناخته میشود.
با این حال، دلایل واریکوسل به طور دقیق مشخص نیستند؛ هرچند برخی عوامل مانند ساختار خاص سیاهرگهای بیضه، به ویژه در سمت چپ، احتمال وقوع این بیماری را افزایش میدهند. به همین دلیل، اکثر موارد ابتلا به واریکوسل، در بیضه چپ مشاهده میشود.
چه کسانی واریکوسل میگیرند؟
با اینکه این عارضه، میتواند در هر مردی رخ دهد؛ اما در بیشتر موارد، افراد جوان و نوجوانان را درگیر میکند. اگرچه، واریکوسل در بسیاری از موارد بدون علائم خاصی ایجاد میشود؛ در برخی افراد میتواند باعث ایجاد درد و تورم یا حتی مشکلاتی در تولید اسپرم باشد. در نهایت، اگر علت واریکوسل از ریشه و به صورت تخصصی درمان نشود، بر باروری تأثیر خواهد گذاشت.
علت واریکوسل چیست و چه علائمی در بیمار ایجاد میکند؟
علت واریکوسل که معمولا در سمت چپ بیضه دیده میشود، به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ اما بسیاری از افراد مبتلا به این عارضه هیچ علامتی را تجربه نمیکنند. با این حال، برخی از شایعترین علائم این بیماری که در تشخیص آن موثر هستند، عبارتند از:
- درد مبهم یا احساس ناراحتی
- وجود توده در کیسه بیضه
- تفاوت در اندازه بیضهها
- ناباروری
درد مبهم یا احساس ناراحتی
این درد، معمولا به شکل یک احساس مبهم و آزاردهنده در کیسه بیضه توصیف میشود که پس از ایستادن طولانیمدت یا فعالیت بدنی، افزایش مییابد؛ با این حال، برخی افراد گزارش میکنند که دراز کشیدن و بالا نگه داشتن پاها به کاهش درد کمک میکند. علاوه بر این، ممکن است به دلیل واریکوسل، لخته خون و التهاب سیاهرگها (ترومبوفلبیت) ایجاد شود که منجر به درد شدیدتری خواهد شد.
وجود توده در کیسه بیضه
در صورت بزرگ بودن واریکوسل، ممکن است یک توده مانند کیسهای از کرمها در بالای بیضه قابل مشاهده باشد؛ همچنین در موارد کوچکتر، این توده میتواند فقط از طریق لمس احساس شود.
تفاوت در اندازه بیضهها
بیضهای که تحت تأثیر واریکوسل قرار دارد، ممکن است کوچکتر از بیضه سالم به نظر برسد.
ناباروری
در برخی افراد به علت واریکوسل، ممکن است کاهش کیفیت اسپرم و مشکل در فرزندآوری مشاهده شود؛ اما این مشکل در همه موارد رخ نمیدهد
با وجود این علائم، بسیاری از موارد واریکوسل به طور تصادفی در معاینات پزشکی تشخیص داده میشوند. در صورتی که شما نیز احساس درد، تورم یا هرگونه تغییر غیرمعمول در کیسه بیضه را تجربه میکنید، بهتر است برای بررسی بیشتر به پزشک متخصص مراجعه فرمایید.
علت واریس بیضه در مردان چیست و چه تأثیری بر سلامت بیضه و باروری دارد؟
در بدو ابتلا به این بیماری، باید بدانید که علت بیماری واریکوسل چیست و چه مشکلاتی میتواند ایجاد کند؟ واریکوسل که معمولا به دلیل اختلال در عملکرد دریچههای سیاهرگی رخ میدهد، میتواند منجر به تجمع خون، افزایش دمای بیضه و بروز استرس اکسیداتیو شود. این عوامل، ممکن است تأثیرات منفی بر عملکرد بیضه و تولید اسپرم نیز داشته باشند.
واریکوسل چگونه ایجاد میشود و چه عوارضی دارد؟
به علت ایجاد واریکوسل، معمولا افراد دچار مشکلاتی مانند کاهش تولید هورمون تستوسترون، کوچک شدن بیضه و مشکلات باروری میشوند. پرسش مهمتر، این است که چرا واریکوسل میگیریم؟ این موضوع به طور مستقیم به افزایش دمای بیضه و تأثیر آن بر تولید اسپرم مرتبط است.
عوارض شایع واریکوسل چیست؟
- مشکلات باروری؛ با اینکه بسیاری از مردان مبتلا به واریکوسل، همچنان قادر به فرزندآوری هستند.
- کاهش تستوسترون؛ تاثیرگذاری بر تولید هورمون تستوسترون که میتواند منجر به کاهش میل جنسی، افسردگی و تحلیل عضلانی شود.
- فقدان کامل اسپرم؛ در موارد شدیدتر به علت ایجاد واریکوسل، فرد دچار توقف کامل تولید اسپرم و در نتیجه ناباروری خواهد شد.
- احساس ناراحتی در کیسه بیضه؛ درد مزمن یا احساس سنگینی در بیضهها به دلیل واریکوسل رخ میدهد.
آیا همه افراد به علت واریکوسل دچار عوارض میشوند؟
با وجود تأثیرات بالقوه دلایل واریکوسل بر سلامت بیضه، بسیاری از افراد بدون هیچ مشکلی زندگی میکنند. حدود 80 درصد از مردان مبتلا به واریکوسل بدون نیاز به درمان خاصی قادر به باروری هستند؛ همچنین، این بیماری همیشه باعث کاهش تستوسترون یا درد نمیشود.
چه کسانی واریکوسل میگیرند و چگونه میتوان آن را تشخیص داد؟
به منظور بررسی علت واریکوسل و تشخیص دقیق آن، پزشک از مراحل زیر را دنبال میکند:
- معاینه فیزیکی
- مانور والسالوا (Valsalva maneuver)
- سونوگرافی اسکروتوم
- آزمایش آنالیز مایع منی
- آزمایش خون
معاینه فیزیکی
پزشک ابتدا بیضهها را در حالت ایستاده و خوابیده لمس میکند تا وجود علائم و علت واریکوسل را بررسی کند؛ اما در مواردی که واریکوسل کوچک باشد، تشخیص آن از طریق لمس دشوار است.
مانور والسالوا (Valsalva maneuver)
در این روش، فرد باید در حالت ایستاده یک نفس عمیق بکشد، آن را نگه دارد و با دهان و بینی بسته زور بزند. این کار، باعث میشود رگهای بیضه متورمتر شده و راحتتر لمس شوند؛ در نتیجه پزشک به راحتی میتواند علت بیماری واریکوسل را تشخیص دهد.
سونوگرافی اسکروتوم
اگر پزشک متخصص برای تشخیص علائم و دلایل واریکوسل نیاز به بررسیهای بیشتری دارد، سونوگرافی بیضه انجام میشود. این روش امکان مشاهده اندازه سیاهرگها و شدت واریکوسل را فراهم میکند. در نتیجه بعد از تشخیص، پزشک میتواند به سوالاتی مانند واریکوسل چگونه ایجاد میشود و علت واریس بیضه در مردان چیست، پاسخ دهد.
آزمایش آنالیز مایع منی
یکی از مهمترین روشها برای بررسی تأثیر واریکوسل بر باروری، آزمایش اسپرم است. این تست، به پزشک کمک میکند تا کیفیت و سلامت اسپرمها را ارزیابی کرده و در پاسخ به سوال چه کسانی واریکوسل میگیرند، به کاهش کیفیت اسپرم یا توقف تولید آن، اشاره کند.
آزمایش خون
آزمایش خون، به منظور بررسی میزان هورمون تستوسترون و هورمون محرک فولیکولی (FSH)، تجویز میشود. این آزمایش، به تشخیص کاهش سطح تستوسترون که ممکن است به علت بیماری واریکوسل باشد، کمک میکند.
علت واریس بیضه در مردان چیست و به چند درجه تقسیم میشود؟
پس از تشخیص اینکه واریکوسل چگونه ایجاد میشود و شدت آن چقدر است، پزشک به منظور تجویز درمان مناسب، این بیماری را به سه درجه تقسیم میکند:
- واریکوسل درجه 1؛ کوچکترین نوع واریکوسل است که فقط هنگام مانور والسالوا احساس میشود.
- واریکوسل درجه 2؛ سطح متوسط بیماری بوده و بدون نیاز به مانور والسالوا نیز قابل لمس است.
- واریکوسل درجه 3؛ شدیدترین درجه بیماری است که به راحتی قابل لمس میباشد.
چرا واریکوسل میگیریم و چگونه آن را درمان کنیم؟
واریکوسل همیشه نیاز به درمان ندارد؛ اما در مواردی که باعث درد، آتروفی بیضه یا ناباروری شود، اولین قدم بعد از پی بردن به اینکه واریکوسل چگونه ایجاد میشود، درمان آن است. علاوه بر این، درمان این بیماری میتواند به بهبود عملکرد ضعیف اسپرم که ناشی از علت بیماری واریکوسل است، کمک کند. روشهای درمان این بیماری، عبارتند از:
- روشهای غیرجراحی برای کاهش علائم ناشی از دلیل واریکوسل
- روشهای جراحی و کمتهاجمی درمان علت ایجاد واریکوسل
روشهای غیرجراحی برای کاهش علائم ناشی از دلیل واریکوسل
برای برخی افراد که علائم خفیف ناشی از دلایل واریکوسل را تجربه میکنند، ممکن است راهکارهای خانگی و مراقبتی کافی باشد.
- پوشیدن لباس زیر تنگ یا بیضهبند ورزشی برای حمایت و کاهش درد
- استفاده از کمپرس سرد به مدت محدود با پیچیدن یخ در پارچه برای کاهش تورم و ناراحتی
- مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن برای کاهش درد بیضه
روشهای جراحی و کم تهاجمی درمان علت ایجاد واریکوسل
اگر واریکوسل شدید باشد یا به علت واریکوسل، مشکلات باروری ایجاد شود، پزشک ممکن است یکی از روشهای درمانی زیر را پیشنهاد دهد:
- واریکوسلکتومی (Varicocelectomy)
- آمبولیزاسیون واریکوسل (Varicocele Embolization)
- لایگیشن واریکوسل به روش لاپاراسکوپی
واریکوسلکتومی
واریکوسلکتومی، یک روش جراحی سنتی واریکوسل است که در بیمارستان و بهصورت سرپایی انجام میشود. در این روش، جراح با ایجاد برشی در شکم یا کشاله ران، وریدهای غیرطبیعی را میبندد تا جریان خون به وریدهای سالم هدایت شده و دلیل واریکوسل درمان شود. این روش بالاترین میزان موفقیت را داشته و عوارض کمی دارد.
آمبولیزاسیون واریکوسل
آمبولیزاسیون واریکوسل، روش کمتهاجمی بوده و بدون نیاز به برش انجام میشود. پزشک یک کاتتر کوچک را از طریق ورید گردن یا کشاله ران وارد کرده و با قرار دادن کویلهای مخصوص، جریان خون به وریدهای مشکلدار را مسدود میکند. این روش، بیشتر برای بیمارانی که جراحی قبلی ناموفق داشتهاند یا ریسک جراحی برای آنها بالا است، توصیه میشود.
لیگاسیون واریکوسل به روش لاپاراسکوپی
در این روش، دوربین و ابزارهای کوچک وارد شکم شده و وریدهای مشکلدار کلیپ میشوند. این روش، عوارض بیشتری نسبت به روشهای دیگر دارد و احتمال تجمع مایع (هیدروسل) پس از عمل بیشتر است.
مدت زمان بهبودی پس از درمان واریکوسل
دوره بهبودی پس از درمان علت بیماری واریکوسل، ممکن است تا حداکثر چهار هفته طول بکشد. در طول این دوره، باید از فعالیتهای سنگین خودداری کرده و توصیههای پزشک را رعایت کنید.
درمان و دلایل ایجاد واریکوسل
به منظور تشخیص علت ایجاد واریکوسل و درمان آن، میتواند با دکتر فرشاد نامداری فوق تخصص اورولوژی و ناباروری مردان در تهران، در ارتباط باشید و از خدمات درمانی ایشان بهرهمند شوید:
- شماره تلفنهای: ۸۸۷۷۶۸۰۱, ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
- سایت اینترنتی: https://drnamdari.com/
- مراجعه حضوری به آدرس: تهران، خیابان ولیعصر عج، ۳۰۰متر پایین تر از ونک، بالاتر از پل همت، بن بست سیدالشهدا، ساختمان رهام، پلاک ۸، واحد ۱
منبع
