یکی از انواع شایع عفونتهای ویروسی که در ناحیه مقعد یا اطراف آن ظاهر میشود، زگیل تناسلی مقعدی است و اغلب در اثر ویروس HPV، به وجود میآید. این زگیلها ممکن است بدون درد باشند؛ اما در بعضی افراد باعث خارش، ناراحتی یا خونریزی خفیف میشوند. زگیل تناسلی در مقعد، هم در مردان و هم در زنان دیده شده و معمولا از طریق تماس جنسی منتقل میشود. تشخیص و درمان زگیل تناسلی مقعدی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عدم رسیدگی بهموقع میتواند باعث بیشتر شدن زگیلها و انتقال ویروس به شریک جنسی شود.
روشهای درمانی مختلفی مانند، داروهای موضعی، کرایوتراپی(انجماد)، لیزر درمانی یا جراحی برای رفع این زگیلها وجود دارد.
زگیل مقعدی به چه شکل است؟
زگیل تناسلی مقعدی به شکل برجستگیهای کوچک، نرم و مرطوب ظاهر میشود که ممکن است صاف یا برآمده باشند. رنگ آنها معمولا مشابه رنگ پوست است؛ اما گاهی به رنگهای صورتی، قهوهای یا خاکستری نیز دیده میشوند. زگیل تناسلی در مقعد اغلب بدون درد است؛ اما ممکن است باعث خارش یا احساس ناراحتی خفیف شود. بسته به محل قرارگیری، ممکن است دیدن یا لمس آنها سخت باشد؛ به خصوص اگر در داخل مقعد باشند.
در زنان، این نوع زگیلها گاهی با زگیلهای ناحیه تناسلی همزمان ظاهر میشوند؛ بنابراین آگاهی از علائم زگیل تناسلی زنان میتواند در تشخیص سریعتر کمککننده باشد.
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به زگیل مقعدی هستند؟
زگیل تناسلی مقعدی معمولا در اثر ابتلا به ویروس HPV ایجاد میشود و افرادی که از نظر جنسی فعال هستند، بیشترین خطر را برای ابتلا دارند. داشتن شرکای جنسی مختلف، رابطه جنسی مقعدی دریافت کننده و نداشتن رابطه محافظت شده، با استفاده از روشهای پیشگیری مانند کاندوم، از مهمترین عوامل خطر ابتلا به زگیل تناسلی در مقعد محسوب میشوند. در زنان، این عارضه میتواند پیچیدهتر باشد؛ به خصوص در دوران بارداری که تغییرات هورمونی و ایمنی میتوانند شرایط را برای بروز زگیل شدیدتر کنند؛
به همین دلیل، آشنایی با موضوعاتی مانند زگیل تناسلی در بارداری و پیگیری بهموقع برای درمان زگیل تناسلی مقعدی در زنان اهمیت زیادی دارد.
آیا زگیل تناسلی در مقعد خطرناک است؟
زگیل تناسلی در مقعد معمولا به دلیل ویروس HPV به وجود میآید. زگیل تناسلی مقعدی ممکن است باعث ایجاد ناراحتی، خارش یا حتی ترشح شود و در برخی موارد، مزاحمتهای جدیتری برای فرد ایجاد کند. بعضی از انواع HPV که باعث بروز زگیلها نمیشوند، با زیاد شدن خطر ابتلا به سرطان مقعد در ارتباط اند. نادیده گرفتن این زائدهها، میتواند باعث انتقال ویروس به دیگران شود. درمان زگیل تناسلی مقعدی، از طریق داروهای موضعی، کرایوتراپی یا جراحی انجام میشود.
زگیل تناسلی در مقعد چگونه ایجاد می شود؟
زگیل تناسلی در مقعد، اغلب در اثر عفونت با ویروس HPV ایجاد میشود. این ویروس یکی از رایجترین عفونتهای منتقل شده، از راه جنسی است. در ادامه مهمترین روشهای انتقال این ویروس را بیان میکنیم:
- رابطه جنسی مقعدی با فرد آلوده؛ تماس مستقیم ناحیه مقعد با پوست یا مایعات بدن فرد مبتلا، یکی از شایعترین مسیرهای انتقال است.
- تماس پوست با پوست؛ حتی بدون دخول، تماس نزدیک با ناحیه تناسلی یا مقعد فرد آلوده میتواند باعث انتقال ویروس شود.
- تماس دست با ناحیه مقعد؛ در بعضی موارد، لمس ناحیه مقعد با دست آلوده نیز میتواند عامل انتقال باشد.
- انتقال از فرد بدون علائم؛ افراد ممکن است آلوده به HPV باشند؛ اما نشانهای از زگیل نداشته باشند، با این حال همچنان قابلیت انتقال ویروس را دارند.
- سیستم ایمنی ضعیف؛ در مردان با سیستم ایمنی ضعیف، خطر بروز زگیل تناسلی مقعدی و پیشرفت آن بیشتر است.
برای درمان زگیل تناسلی مقعدی مردان، باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه شود تا جلوی بروز عوارضی مانند، نئوپلازی یا حتی خطر سرطان مقعد را گرفت.
علائم زگیل مقعدی در زنان و مردان
زگیل تناسلی مقعدی، ممکن است در ابتدا بدون علامت باشد و به همین دلیل بسیاری از افراد از ابتلای خود آگاه نیستند و با گذشت زمان، باعث ناراحتی یا تغییراتی در بافت این ناحیه شوند. تشخیص بهموقع و درمان زگیل تناسلی مقعدی، بسیار مهم است. در ادامه به مهمترین علائم زگیل تناسلی در مقعد اشاره میکنیم.
برجستگیهای قابل مشاهده
زگیلها اغلب به صورت برجستگیهای کوچک، نرم و برآمده در ناحیه مقعد ظاهر میشوند که ممکن است به رنگ پوست، صورتی، زرد یا قهوهای روشن باشند. این زائدهها، گاهی بهصورت خوشهای نیز دیده میشوند.
خارش در ناحیه مقعد
یکی از علائم شایع، احساس خارش مداوم یا متناوب در اطراف یا داخل ناحیه مقعد است که معمولا با افزایش تعداد زگیلها شدت هم بیشتر میشود.
خونریزی مقعدی
در مواردی که زگیلها تحریک یا آسیب ببینند؛ ممکن است خونریزی خفیفی از ناحیه مقعد ایجاد شود.
ترشح
زگیل تناسلی در مقعد، به خصوص اگر در داخل کانال مقعد قرار داشته باشد، میتواند باعث ترشح مخاطی شود.
احساس وجود توده
بعضی از افراد احساس میکنند جسمی خارجی یا تودهای در ناحیه مقعد وجود دارد که ناشی از رشد زگیلها است. بعضی از زگیلها ممکن است خود به خود ناپدید شوند؛ اما در درمان زگیل تناسلی مقعدی مردان و زنان، مراجعه به پزشک ضروری است.
تشخیص زگیل تناسلی در مقعد
تشخیص زگیل تناسلی در مقعد با معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص انجام میشود. در این روش، پزشک با بررسی پوست اطراف و داخل ناحیه مقعد، وجود زائدههای کوچک و گلکلمی شکل را بررسی میکند. استفاده از آنوسکوپ برای مشاهده زگیلهای داخلی در مواردی که زگیلها در داخل کانال مقعد قرار دارند، روش رایجی است. در موارد خاص که تشخیص قطعی نیست یا زگیلها ظاهر غیرمعمول دارند، پزشک ممکن است بیوپسی انجام دهد. این کار شامل برداشتن نمونهای کوچک از زگیل برای بررسی دقیقتر زیر میکروسکوپ است؛
همچنین، گاهی برای آشکارسازی زگیلها از محلول اسید استیک، استفاده میشود که باعث سفید شدن نواحی آلوده میشود. درمان زگیل تناسلی مقعدی در زنان، بعد از تشخیص دقیق، باید زیر نظر پزشک پیگیری شود.
درمان زگیل تناسلی مقعدی
درمان زگیل تناسلی مقعدی به عوامل مختلفی مانند اندازه، محل قرارگیری و تعداد زگیلها بستگی دارد. زگیل تناسلی در مقعد، ممکن است بدون درد یا همراه با خارش و ناراحتی باشد. در جدول زیر، انواع روشهای درمان زگیل تناسلی مقعدی مردان و دیگر افراد را با توضیح مختصر بیان میکنیم.
| روش درمان | توضیحات |
| ایمیکیمود | کرمی که سیستم ایمنی را برای مقابله با زگیلها تحریک میکند؛ 3 بار در هفته تا 16 هفته استفاده میشود. |
| پودوفیلوکس | محلول یا ژلی که مستقیما زگیلها را از بین میبرد؛ طی دورههای سه روزه استفاده میشود. |
| پودوفیلین | محلولی که توسط پزشک برای از بین بردن زگیلها به کار میرود. |
| TCA یا BCA | اسیدهایی که برای سوزاندن بافت زگیل توسط پزشک استفاده میشوند. |
| کرایوتراپی | انجماد زگیلها با نیتروژن مایع که باعث افتادن آنها میشود. |
| الکتروکوتر | سوزاندن زگیلها با جریان برق؛ برای زگیلهای مقاوم مناسب است. |
| لیزر درمانی | استفاده از نور لیزر برای تخریب بافت زگیل. |
| جراحی | برای زگیلهای بزرگ یا داخلی که به درمانهای دیگر پاسخ نمیدهند، انجام میشود. |
مشاوره با پزشک برای انتخاب مناسبترین روش درمانی، پیگیری منظم و رعایت اصول بهداشتی جهت پیشگیری از بازگشت زگیلها بسیار مهم است.
درمان خانگی زگیل تناسلی در مقعد
درمان خانگی زگیل تناسلی در مقعد، باید با احتیاط بسیار زیاد انجام شود؛ چون زگیل تناسلی مقعدی به دلیل ناحیه حساس مقعد، میتواند در صورت درمان نادرست باعث تحریک، درد یا بیشتر شدن عفونت شود. روشهایی مانند استفاده از سرکه سیب رقیقشده، روغن درخت چای(با روغن حامل) و سیر لهشده از جمله گزینههای مطرحشده در طب سنتی هستند.زگیل تناسلی در مقعد با زگیلهای پوستی معمولی متفاوت است و درمان آن باید با مشورت پزشک انجام شود.
درمان زگیل تناسلی مقعدی در زنان، نیز نیازمند دقت بیشتری است؛ زیرا ممکن است با ناحیه تناسلی و مجرای واژن در ارتباط باشد.
آیا زگیلهای مقعدی مسری هستند؟
زگیلهای مقعدی کاملا مسری هستند. این ویروس از طریق تماس مستقیم پوست با پوست یا غشای مخاطی فرد آلوده منتقل میشود؛ حتی اگر زگیلها هنوز ظاهر نشده باشند، راههای انتقال شامل رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی و حتی استفاده مشترک از وسایلی مانند حوله یا تیغ است؛ به همین دلیل، آگاهی و پیشگیری اهمیت زیادی دارد. افرادی که به زگیل تناسلی مقعدی مبتلا هستند، باید با شرکای جنسی خود شفاف باشند و از روشهای محافظتی استفاده کنند؛
همچنین، درمان زگیل تناسلی مقعدی مردان و زنان، باید زیر نظر پزشک انجام شود تا از انتقال بیشتر ویروس جلوگیری شود. درمان زگیل تناسلی مقعدی در زنان به دلیل حساسیت ناحیه، نیازمند دقت و مراقبت بیشتری است.
آیا زگیل تناسلی در مقعد درد دارد؟
زگیل تناسلی مقعدی معمولا بدون درد است؛ اما در بعضی موارد میتواند باعث ناراحتی یا درد شود. بیشتر افراد ممکن است، تا مدتها از وجود این زگیلها بیاطلاع باشند؛ زیرا در بسیاری از موارد هیچ علامت واضحی ندارند. با این حال، اگر زگیلها بزرگ شوند یا با لباس تماس زیادی پیدا کنند؛ ممکن است تحریک شده و درد یا خارش ایجاد کنند. همچنین، گاهی اوقات هنگام اجابت مزاج، زگیلها میتوانند خونریزی کنند یا احساس ناخوشایندی در ناحیه مقعد ایجاد نمایند؛
به همین دلیل، در صورت مشاهده هرگونه علائم غیرعادی، مشورت با پزشک برای درمان زگیل تناسلی مقعدی مهم است. درمان زگیل تناسلی مقعدی در زنان نیز به دلیل حساسیت این ناحیه اهمیت زیادی دارد.
چگونه میتوانم از ابتلا به زگیل مقعدی جلوگیری کنم؟
برای جلوگیری از ابتلا به زگیل تناسلی مقعدی، مهمترین روش، دریافت واکسن HPV است که میتواند از بسیاری از گونههای ویروس پاپیلومای انسانی جلوگیری کند؛ همچنین، استفاده مداوم از کاندوم در رابطههای جنسی چه مقعدی، چه واژینال یا دهانی به میزان زیادی، خطر انتقال HPV را کم میکند. محدود کردن تعداد شرکای جنسی، پرهیز از تماس جنسی با افراد مبتلا و عدم استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند اسباببازیهای جنسی نیز توصیه میشود.
از دیگر روشهای مهم پیشگیری میتوان به ترک سیگار و انجام منظم آزمایشهای STI اشاره کرد. در صورت بروز هرگونه علائم، مراجعه به پزشک برای درمان زگیل تناسلی مقعدی الزامی است.
احتمال برگشت زگیل تناسلی در مقعد هست؟
احتمال بازگشت زگیل تناسلی مقعدی حتی بعد از درمان وجود دارد؛ زیرا HPV که عامل اصلی این زگیلهاست، میتواند به طور پنهان در بدن باقی بماند. درمان زگیل تناسلی مقعدی، معمولا فقط زگیلهای قابل مشاهده را از بین میبرد و به طور کامل ویروس را از بین نمیبرد؛ بنابراین احتمال عود زگیلها وجود دارد. این زگیلها ممکن است در همان ناحیه قبلی یا در بخشهای دیگری از مقعد ظاهر شوند؛ به خصوص در مردان، به دلیل عدم بروز علائم واضح، عود بیماری ممکن است دیرتر تشخیص داده شود.
درمان زگیل تناسلی مقعدی مردان باید تحت نظر پزشک انجام شود تا در صورت بازگشت بیماری، مداخله سریع انجام شود.
اهمیت انتخاب پزشک مناسب برای درمان زگیل مقعدی
مراجعه بهموقع به پزشک متخصص، برای تشخیص و درمان زگیل تناسلی مقعدی اهمیت زیادی دارد. زگیل تناسلی مقعدی میتواند نشانهای از ابتلا به ویروس HPV باشد که در صورت بیتوجهی، خطر انتقال به دیگران و بیشتر شدن آن افزایش پیدا میکند. بسیاری از افراد به دلیل شرم یا ترس از مراجعه به پزشک، از پیگیری بیماری خود خودداری میکنند؛ اما آگاهی و اقدام زودهنگام میتواند روند درمان را بسیار سادهتر کند.
در صورتی که با علائمی مانند زائدههای کوچک اطراف مقعد مواجه شدید، بهتر است در اسرع وقت به پزشک همچون دکتر نامداری، فوق تخصص زگیل تناسلی در مقعد و اورولوژی در تهران، مراجعه کنید.
- شمارههای تماس: ۸۸۷۷۶۸۰۱, ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
- آدرس مطب: شهر تهران، خیابان ولیعصر عج، ۳۰۰ متر پایینتر از ونک، بالاتر از پل همت، بن بست سیدالشهدا، واقع در ساختمان رهام، پلاک ۸، واحد ۱
منابع:
