بی اختیاری ادرار در مردان، به معنای عدم توانایی در کنترل دفع ادرار بوده و ممکن است از نشت چند قطره در هنگام سرفه یا عطسه گرفته، تا نیاز ناگهانی و شدید به تخلیه مثانه را شامل شود. بسیاری از افراد، تصور میکنند که این عارضه بخشی طبیعی از روند پیری است؛ اما حقیقت این است که عدم کنترل ادرار در مردان، میتواند دلایل متعددی داشته باشد و در بسیاری از موارد، قابل درمان است.
علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان، میتواند شامل مشکلات عصبی، ضعف عضلات کف لگن، عفونتهای ادراری یا حتی عوارض برخی از داروها باشد. از سوی دیگر، علت بی اختیاری ادرار در خواب مردان، ممکن است به بیماریهای زمینهای مانند دیابت، مشکلات پروستات یا اختلالات خواب مرتبط باشد. تشخیص دقیق دلیل بی اختیاری ادرار در مردان، اولین گام برای انتخاب روش درمان مناسب است.
امروزه گزینههای متعددی برای درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان وجود دارد که از تغییرات سبک زندگی و تمرینات خاص گرفته تا مصرف داروی بی اختیاری ادرار در مردان و روشهای پزشکی پیشرفته را شامل میشود. در ادامه این مقاله از سایت دکتر نامداری، به بررسی علت عدم کنترل ادرار در مردان، نشانهها و درمان این عارضه میپردازیم.
علت بی اختیاری ادرار در مردان: از بیاختیاری استرسی تا بیاختیاری کامل
عدم کنترل ادرار در مردان، یکی از مشکلات رایجی است که میتواند به دلایل مختلفی، از جمله ضعف عضلانی، آسیبهای عصبی و انسداد مسیر ادرار ایجاد شود. این عارضه، انواع مختلفی دارد که هر یک تحت تاثیر عوامل خاصی بروز میکنند.
علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان: بیاختیاری استرسی
یک علت عدم کنترل ادرار در مردان، بیاختیاری استرسی است که زمانی اتفاق میافتد که فشار داخل مثانه، بیش از توانایی عضلات مجرای ادرار برای بسته نگه داشتن آن باشد. در این شرایط، هرگونه افزایش ناگهانی فشار شکمی، مانند عطسه، سرفه یا خنده، میتواند باعث نشت ادرار شود.
دلیل بی اختیاری ادرار در مردان به شکل بیاختیاری استرسی، میتواند از هر یک از شرایط زیر نشات گرفته باشد:
- ضعف عضلات کف لگن که ممکن است در اثر افزایش سن یا جراحیهایی، مانند برداشتن پروستات ایجاد شود.
- آسیب اسفنکتر مجرای ادرار که ممکن است به دلیل جراحیهای لگنی، مانند هیسترکتومی (برداشتن رحم) رخ دهد.
- افزایش فشار داخل شکم که میتواند ناشی از چاقی، بارداری یا یبوست مزمن باشد.
- بیماریهای عصبی، مانند پارکینسون و اماس که عملکرد عضلات را مختل میکنند.
- برخی از داروها که میتوانند بر روی عملکرد طبیعی مجاری ادراری تاثیر بگذارند.
علت بی اختیاری ادرار در خواب مردان: بیاختیاری اضطراری
در این نوع بیاختیاری، عضلات مثانه (دتروسور) بیش از حد منقبض شده و نیاز فوری به دفع ادرار ایجاد میکنند. این وضعیت که به عنوان مثانه بیشفعال نیز شناخته میشود، میتواند ناشی از موارد زیر باشد:
- مصرف الکل و کافئین بیش از حد که تحریکپذیری مثانه را افزایش میدهد، یک علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان است.
- کمآبی بدن که منجر به غلیظ شدن ادرار و تحریک مثانه میشود نیز، از دیگر علل عدم کنترل ادرار در مردان شناخته میشود.
- عفونتهای مجاری ادراری یا وجود تومور در مثانه که باعث اختلال در عملکرد طبیعی آن میشوند نیز، دلیل بی اختیاری ادرار در مردان هستند.
- بیماریهای عصبی میتوانند بر عملکرد اعصاب مثانه اثر بگذارند.
- یبوست مزمن، فشار اضافی بر مثانه وارد کرده و علائم بیاختیاری را تشدید میکند.
علت عدم کنترل ادرار در مردان: بیاختیاری سرریزی
زمانی که مثانه به طور کامل تخلیه نشود و فشار ناشی از ادرار باقیمانده باعث نشت مدام آن گردد، بیاختیاری ادرار در مردان از نوع سرریزی است. از علل اصلی این مشکل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بزرگ شدن پروستات که میتواند مسیر خروجی ادرار را مسدود کند، علت بی اختیاری ادرار در خواب مردان است.
- وجود سنگهای مثانه که از تخلیه کامل مثانه جلوگیری میکند نیز دلیل بی اختیاری ادرار در مردان به شمار میرود.
- یبوست مزمن نیز بر عملکرد مثانه تاثیر میگذارد و باعث فشار اضافی بر آن میشود.
- آسیب عصبی ناشی از جراحیهای نخاعی یا بیماریهای مرتبط با سیستم عصبی، منجر به عدم انقباض کافی عضلات مثانه شده و عدم کنترل ادرار در مردان را در پی خواهد داشت.
دلیل بی اختیاری ادرار در مردان: بیاختیاری کامل
بیاختیاری کامل، زمانی رخ میدهد که مثانه توانایی ذخیره ادرار را نداشته باشد؛ در اینصورت، ممکن است فرد دچار نشت دائمی ادرار شده یا دفع غیرارادی داشته باشد. این وضعیت، میتواند در نتیجه موارد زیر ایجاد شود:
- مشکلات مادرزادی مثانه که از بدو تولد وجود دارد.
- آسیبهای نخاعی شدید که ارتباط اعصاب مثانه با مغز را مختل میکند.
- ایجاد فیستول مثانه که یک مسیر غیرطبیعی بین مثانه و بخشهای مجاور مانند واژن است.
نقش داروها در بی اختیاری ادرار در مردان
برخی داروها میتوانند باعث افزایش تولید ادرار یا تغییر در عملکرد طبیعی ذخیرهسازی و تخلیه آن شوند.
- دیورتیکها (ادرارآورها) که تولید ادرار را افزایش میدهند.
- برخی داروهای ضدافسردگی و آرامبخشها که بر عملکرد عضلات مثانه تاثیر میگذارند.
- هورموندرمانی (HRT) که ممکن است کنترل مثانه را تغییر دهد.
با این وجود، ممکن است در قبال آسیب ناشی از این شرایط، داروی بی اختیاری ادرار در مردان به منظور درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان، از سوی پزشک متخصص تجویز شود.
علت عدم کنترل ادرار در مردان: علل موقت و پایدار
بیاختیاری ادرار در مردان، ممکن است به دلایل مختلفی از جمله عادتهای روزمره، مشکلات پزشکی یا تغییرات فیزیکی ایجاد شود. با این حال، اولین قدم در درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان، شناخت علل این عارضه است.
علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان: علل موقت
برخی از نوشیدنیها، مواد غذایی و داروها میتوانند بهعنوان دیورتیک عمل کنند و باعث تحریک مثانه و افزایش تولید ادرار شوند؛ از جمله این موارد، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- الکل
- کافئین
- نوشیدنیهای گازدار
- شیرینکنندههای مصنوعی
- شکلات
- فلفلهای تند
- غذاهای پرادویه، قندی یا اسیدی، بهویژه مرکبات
- برخی داروهای قلبی، فشار خون، آرامبخشها و شلکنندههای عضلانی
- دوزهای بالای ویتامین C
علت بی اختیاری ادرار در خواب مردان: علل پایدار
عدم کنترل ادرار در مردان که به شکل مداوم رخ دهد، میتواند ناشی از مشکلات فیزیکی یا تغییرات ساختاری در بدن باشد.
- با بالا رفتن سن، ظرفیت مثانه برای نگهداری ادرار کاهش یافته و انقباضات غیرارادی آن بیشتر میشود.
- در مردان مسن، رشد بیش از حد غده پروستات (هایپرپلازی خوشخیم پروستات)، میتواند باعث انسداد جریان ادرار شود.
- بی اختیاری ادرار در مردان، ممکن است به عنوان یکی از عوارض درمانهای سرطان پروستات، مانند جراحی یا پرتودرمانی، رخ دهد.
- تومورها یا سنگهای ادراری، میتوانند مسیر خروجی ادرار را مسدود کرده و باعث بیاختیاری ناشی از سرریز ادرار شوند.
- مشکلاتی مانند آلرژی یا بیماریهای ریوی که باعث سرفههای شدید و مداوم میشوند، میتوانند فشار مضاعفی بر عضلات کف لگن وارد کرده و بیاختیاری را بدتر کنند.
درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان
اولین اقدام بعد از شناخت علت عدم کنترل ادرار در مردان، درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان است که به نوع بیاختیاری، علت زمینهای و شدت علائم بستگی دارد. در بسیاری از موارد، ترکیبی از روشهای درمانی برای کنترل مؤثر علائم این عارضه مورد نیاز است.
روشهای رفتاری برای کنترل بیاختیاری ادرار
یکی از راهکارهای اولیه برای درمان علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان، استفاده از تکنیکهای رفتاری برای بهبود کنترل مثانه است.
- تلاش برای به تاخیر انداختن ادرار بعد از احساس نیاز به دفع، به افزایش کنترل کمک میکند. هدف این است که فاصله بین دفعات ادرار به 2.5 تا 3.5 ساعت برسد.
- این روش که شامل دفع اولیه ادرار، انتظار چند دقیقهای و سپس تلاش مجدد برای دفع است، به تخلیه بهتر مثانه کمک کرده و از بیاختیاری ناشی از احتباس ادرار جلوگیری میکند.
- به جای انتظار برای احساس نیاز، هر دو تا چهار ساعت یکبار به دستشویی بروید.
- محدود کردن مصرف الکل، کافئین و غذاهای اسیدی میتواند در کاهش علائم مؤثر باشد؛ همچنین، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی نیز به بهبود این مشکل کمک میکند.
درمان دارویی برای بیاختیاری ادرار
داروی بی اختیاری ادرار در مردان، باید تنها با تجویز پزشک مصرف شود.
- آنتیکولینرژیکها(anticholinergic): این داروها، شامل اکسی بوتینین، تولترودین، داریفناسین، فسوترودین و سولیفناسین هستند که مثانه بیشفعال را آرام کرده و برای بیاختیاری اضطراری مفید میباشند.
- میرابگرون(Mirabegron): این داروی بی اختیاری ادرار در مردان، مثانه را شل کرده و ظرفیت آن را افزایش میدهد؛ در نتیجه، به تخلیه بهتر مثانه کمک میکند.
- مسدودکنندههای آلفا: در مردان مبتلا به بیاختیاری اضطراری یا احتباسی، این داروها عضلات مثانه و پروستات را شل کرده و تخلیه را آسانتر میکنند.
تمرینات تقویت عضلات کف لگن (تمرینات کگل)
علاوه بر درمان از طریق داروی بی اختیاری ادرار در مردان، پزشک ممکن است انجام تمرینات کگل را برای تقویت عضلات کنترلکننده ادرار توصیه کند.
- سفت کردن عضلات لازم برای توقف جریان ادرار
- نگه داشتن انقباض به مدت پنج ثانیه و سپس استراحت به مدت پنج ثانیه
- افزایش تدریجی مدت انقباض به 10 ثانیه
- انجام این تمرینات سه نوبت در روز، هر بار 10 تکرار.
بهتر است تمامی این تمرینات به منظور درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان، سه نوبت در روز و هر نوبت، 10 بار تکرار شود.
جراحی برای درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان
در مواردی که سایر درمانها مؤثر نباشند، جراحی میتواند راهکار مناسبی باشد:
- روش اسلینگ: این روش که برای بیاختیاری استرسی رایج است، با استفاده از مش مصنوعی یا بافت بدن فرد، یک نوار حمایتی زیر پیشابراه قرار داده تا از نشت ادرار جلوگیری کند.
- تعلیق گردن مثانه: این روش، برای تقویت و حمایت از پیشابراه و گردن مثانه انجام میشود و نیاز به جراحی باز دارد.
- اسفنکتر مصنوعی ادراری: در روش دیگری برای درمان قطعی بی اختیاری ادرار در مردان، حلقهای کوچک و پر از مایع، در اطراف گردن مثانه قرار داده میشود تا از نشت ادرار جلوگیری میکند. با فشردن یک دریچه زیر پوستی، این حلقه باز شده و امکان تخلیه ادرار فراهم میگردد.
عدم کنترل ادرار در مردان: بررسی دلایل و درمان علت بی اختیاری ادرار در مردان جوان
شناخت علت بیاختیاری ادراری در مردان، اولین قدم برای مدیریت و درمان آن است. حفظ وزن مناسب، تقویت عضلات کف لگن، اجتناب از مصرف بیش از حد الکل و کافئین و مشورت با پزشک در مورد داروی بی اختیاری ادرار در مردان، میتواند در کاهش این مشکل مؤثر باشد.
در صورت مشاهده هرگونه علائم از این بیماری، میتوانید به منظور شناخت علت عدم کنترل ادرار در مردان و درمان آن، با دکتر فرشاد نامداری، فوق تخصص اورولوژی در تهران در ارتباط باشید:
- شماره تلفنهای: ۸۸۷۷۶۸۰۱, ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
- سایت اینترنتی: https://drnamdari.com/
- مراجعه حضوری به آدرس: تهران، خیابان ولیعصر عج، ۳۰۰متر پایین تر از ونک، بالاتر از پل همت، بن بست سیدالشهدا، ساختمان رهام، پلاک ۸، واحد ۱
منبع
