واریکوسل و ناباروری ارتباط شناختهشدهای دارند، اما ابتلا به واریکوسل به معنی عقیم شدن قطعی نیست و بسیاری از مردان مبتلا همچنان میتوانند صاحب فرزند شوند. واریکوسل حدود ۱۵٪ مردان بالغ را درگیر میکند و در مردان نابارور شیوع آن به حدود ۴۰٪ میرسد. اما چگونه واریس بیضه میتواند باعث ناباروری شود؟ تجمع خون در رگهای اطراف بیضه میتواند با افزایش دمای بیضه، اختلال جریان خون و افزایش استرس اکسیداتیو، روند تولید و کیفیت اسپرم را تحت تأثیر قرار دهد؛ در نتیجه تعداد، حرکت یا کیفیت اسپرم کاهش پیدا میکند.
با این حال، ناباروری با واریکوسل در بسیاری از موارد قابل مدیریت است. در مردانی که واریکوسل قابل لمس، ناباروری و آزمایش اسپرم غیرطبیعی دارند، راهنمای AUA/ASRM ترمیم واریکوسل را بهعنوان یکی از گزینههای درمانی توصیه میکند و مطالعات، بهبود پارامترهای اسپرم و افزایش شانس بارداری پس از درمان را نشان دادهاند. بنابراین اگر واریکوسل دارید و قصد بچهدار شدن دارید، بهتر است بررسی وضعیت اسپرم و باروری را به تعویق نیندازید؛ برای ارزیابی شرایط خود، فرم مشاوره را تکمیل کنید تا با دکتر فرشاد نامداری در ارتباط باشید و قبل از پیشرفت احتمالی اختلال باروری، درباره بهترین اقدام درمانی تصمیم بگیرید.
تاثیر واریکوسل بر ناباروری
انواع واریکوسل از نظر شدت و میزان گشادشدگی وریدهای اطراف بیضه با یکدیگر تفاوت دارند و این تفاوت میتواند در ارزیابی اثر بیماری بر عملکرد بیضه اهمیت داشته باشد. به همین دلیل، واریکوسل و ناباروری در برخی بیماران ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند و ممکن است واریکوسل با ایجاد اختلال در دمای طبیعی بیضه و عملکرد اسپرمسازی، کیفیت یا تعداد اسپرمها را تحت تأثیر قرار دهد. بیماران مبتلا اغلب دو سؤال مهم برایشان پیش میآید:
- آیا مردی که واریکوسل دارند بچه دار میشوند
- آیا واریس بیضه باعث ناباروری میشود
1. آیا مردانی که واریکوسل دارند بچه دار میشوند؟
اگرچه همه مردان مبتلا به واریکوسل لزوما نابارور نیستند، اما این بیماری میتواند به طور قابل توجهی بر کیفیت اسپرم و در نتیجه، شانس باروری تأثیر بگذارد. شدت این تأثیر از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
به همین دلیل، توصیه میشود مردانی که قصد بچهدار شدن دارند، به ویژه اگر علائمی مانند درد بیضه یا توده در کیسه این عضو را تجربه میکنند، حتما به پزشک مراجعه کنند تا از طریق آزمایشهای لازم، وجود واریکوسل و تأثیر آن بر باروری بررسی شود. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب واریکوسل و ناباروری، میتواند شانس پدر شدن را به طور قابل ملاحظهای افزایش دهد.
2. آیا واریس بیضه باعث ناباروری م یشود
آیا واریس بیضه باعث ناباروری میشود؟ پاسخ این سؤال بستگی به شدت واریکوسل و تأثیر آن بر عملکرد بیضهها دارد. این بیماری با افزایش دمای بیضهها و کاهش جریان خون، محیطی نامناسب برای تولید اسپرم ایجاد میکند.
این تغییرات میتوانند منجر به کاهش کیفیت و تعداد اسپرمها شده و در نتیجه، احتمال باروری را تحت تأثیر قرار دهند. خوشبختانه، با تشخیص به موقع و درمان مناسب واریکوسل و ناباروری، بسیاری از مردان مبتلا به واریکوسل میتوانند توانایی باروری خود را زیاد کنند.
واریکوسل چگونه باعث ناباروری میشود؟
| اثر واریکوسل بر بیضه | چه اتفاقی میافتد؟ | پیامد احتمالی برای باروری |
|---|---|---|
| افزایش دمای بیضه | اختلال در سازوکار طبیعی خنکسازی بیضه | کاهش تولید و کیفیت اسپرم |
| اختلال جریان خون | تغییر در اکسیژنرسانی و عملکرد بافت بیضه | اختلال در اسپرمسازی |
| افزایش استرس اکسیداتیو | افزایش آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد | آسیب به اسپرم و DNA آن |
| اختلال عملکرد سلولهای بیضه | آسیب به سلولهای دخیل در تولید و بلوغ اسپرم | کاهش تعداد و تحرک اسپرم |
| تغییر کیفیت اسپرم | کاهش تعداد، تحرک یا طبیعیبودن شکل اسپرم | کاهش احتمال لقاح طبیعی |
راههای درمان واریکوسل و ناباروری
همه واریکوسلها به درمان نیاز ندارند. اگر برنامهای برای بچهدار شدن یا فرزندان بیشتر ندارید، با درد مواجه نیستید و پارامترهای منی یا همان سمن، از جمله تعداد و کیفیت اسپرم، طبیعی است، ممکن است با نظر پزشک به این نتیجه برسید که فعلا نیازی به درمان خاصی برای واریکوسل و ناباروری وجود ندارد.
بااینوجود، در مردانی که قصد فرزندآوری یا گسترش خانواده دارند و پارامترهای سمن آنها غیرطبیعی است، بهویژه در صورت وجود واریکوسل شدید، بهتر است وضعیت باروری و گزینههای درمانی با دقت بیشتری بررسی شود. تصمیمگیری برای درمان به عواملی مانند شدت واریکوسل، وجود درد، وضعیت بیضهها، نتایج آزمایش اسپرم و شرایط باروری زوج بستگی دارد. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است درمان واریکوسل را در کنار روشهای کمکباروری مانند لقاح داخل رحمی (IUI) یا لقاح آزمایشگاهی (IVF) بررسی کند.
- واریکوسلکتومی یا جراحی برداشتن واریکوسل
- آمبولیزاسیون پوستی
- اسکلروتراپی یا درمان عروق واریسی
| روش درمان واریکوسل | نحوه انجام | مزیت اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| واریکوسلکتومی | بستن رگهای معیوب با جراحی | بهبود کیفیت اسپرم | روش میکروسکوپی معمولاً نتایج بهتری دارد |
| آمبولیزاسیون | انسداد رگ از طریق پوست | کمتهاجمی و بدون جراحی باز | احتمال عود وجود دارد |
| اسکلروتراپی | تزریق ماده برای انسداد رگ | کمتهاجمی و با هدایت تصویربرداری | برای همه انواع واریکوسل مناسب نیست |
در این بخش هر کدام از شیوههای درمانی اشاره شده برای درمان واریکوسل و ناباروری را به شکل جزئیتر بررسی خواهیم کرد.
1. جراحی برداشتن واریکوسل
این عمل توسط اورولوژیست و به منظور ترمیم (با استفاده از ایجاد انسداد) واریکوسل انجام میشود و رایجترین روش درمانی است. اکثر مردان پس از یک عمل ترمیم موفق (پس از 4 تا 6 ماه) با بهبود در تعداد، قدرت تحرک و شکل اسپرم مواجه خواهند شد و از طرفی شکستگی DNA در اسپرمها نیز کاهش مییابد.
خود رویه انجام شده معمولا بسیار کم تهاجمی است و شامل جراحی میکروسکوپی بهمنظور ایجاد برش و برداشتن بخشی از عروق که مشکل در آن به وجود آمده، است. در اکثر موارد، این عمل به شکل سرپائی خواهد بود و نیازمند چند روز مرخصی کاری است.
گاهی اوقات بسته به اندازه، تعداد و موقعیت واریکوسل، این روند میتواند تهاجمیتر و از طریق لاپاراسکوپی یا جراحی باز سنتی (ایجاد برشهای بزرگ) باشد. لاپاراسکوپی و جراحیهای باز سنتی در حالت شدیدتر، شامل برش عضلات شکمی و افزایش زمان دوره نقاهت خواهد بود.
اگرچه تمامی انواع واریکوسلکتومی شامل بهبود سلامت اسپرم خواهد بود، با این وجود بهترین نتایج، کوتاهترین دوره نقاهت و کمترین مشکلات و بازگشت این مشکلات را در روش میکروسرجری میتوان مشاهده نمود.
مزایا و عوارض جراحی برداشتن واریکوسل
هرچه واریکوسل بزرگتر باشد، نتایج بیشتری از جراحی خواهید دید. مزیتی که واریکوسلکتومی دارد این است که جراح این امتیاز را دارد که علاوه بر ایجاد برش در رگی که عامل مشکل است، میتواند از دیگر عروقی که پتانسیل ایجاد مشکل را دارند نیز دیداری داشته باشد، بدون نیاز به ایجاد برش در رگهای بسیار.
رایجترین مشکل واریکوسلکتومی (همه انواع آن)، هیدروسل (کیسههای مملو از مایع در اطراف بیضه که کیسه بیضه را متورم خواهد نمود) است. از دیگر مشکلات میتوان به وارد آمدن صدمه به شریان بیضهای و بازگشت واریکوسل اشاره نمود.
میکروسرجری را با استفاده از بی حسی موضعی از کمر یا بیهوشی سبک عمومی انجام میدهند و همین مسئله، مشکلات کلی جراحی را کاهش میدهد .
در برخی مطالعات صورت گرفته نشان داده شد که مقدار مشکلات (هیدروسل) و بازگشت واریکوسل ناشی از میکروسرجری در مقایسه با دو روش دیگر کمتر است. با پزشک خود راجع به روشهای حاضر برای درمان واریکوسل و ناباروری صحبت نمایید.
برای خواندن کامل ترین مقاله درباره اینکه اگر واریکوسل عمل نشود چه اتفاقی می افتد کلیک کنید.
2. آمبولیزاسیون پوستی
یکی از روشهای ممکن در مقایسه با جراحی، سوراخ کردن رگ دارای اتساع از طریق پوست به منظور ایجاد انسداد (انسداد تعمدی) واریکوسل با استفاده از مواد شیمیایی که برای عروق خونی به مانند چسب عمل میکند، است.
از موادی مانند کویل (حلقه) و بادکنکهای کوچک نیز میتوان به منظور آمبولیزاسیون استفاده نمود که در مقایسه با جراحیهای کوچک (واریکوسلکتومی یا جراحی برداشتن واریکوسل) کمتر تهاجمی بوده و با بی حسی موضعی قابل انجاماند.
آمبولیزاسیونی که معمولا توسط رادیولوژیست مداخلهای صورت گرفته، در دیگر مشکلات (مانند انسداد یا پیچیدگیهای عروقی) در دیگر نقاط بدن به خوبی مورداستفاده قرار گرفته است.
این روش آینده خوبی دارد؛ ولی هنوز به طور مناسب برای درمان ترمیم واریکوسل و ناباروری مورد مطالعه قرار نگرفته است.و عوارض بالایی دارد . برخی انواع واریکوسل یا موقعیت آن، برای این روش مناسب نیستند. همچنین بازگشت مشکل(عود) نیز، مسئلهای در آمبولیزاسیون به شمار میرود. برای پیبردن به تناسب این گزینه برای درمان واریکوسل و ناباروری شما، با پزشک خود صحبت کنید.
3. اسکلروتراپی یا درمان عروق واریسی
این تکنیک در کلیات، بسیار مشابه با آمبولیزاسیون است. از تصویربرداری فراصوت در هر دو برای جهت دهی به سوزن منعطف برای رسیدن به مرکز واریکوسل استفاده میشود (بی حسی موضعی). به غیر از هدف که در اینجا رفع گرفتگی است (نتایج مشابه). این روش بر روی رگهای واریسی پا که دقیقا مشابه واریکوسل بیضه است، با موفقیت امتحان شده است.
عوارض اسکلروتراپی
مشکل اصلی درمان عروق واریسی به روش اسکلروتراپی ، واکنش شدید یا وارد آمدن آسیب به بافتهای اطراف در نتیجه استفاده از مواد استفاده شده در این روش درمانی است؛ بنابراین آمادهسازی فوم داروهای بکار گرفته شده درمان عروق واریسی معمولا به دلیل ایمنی اثبات شدهاش و کارایی (حداکثرسازی ناحیه و توانایی در هدف قرار دادن ناحیه درمانی) اش انتخاب میشود.
دیگر مشکل مرسوم در این روش، انسداد عروق و تورم عروق ناشی از این انسداد است. تمامی انواع واریکوسل نیز مشابه با تشکیل لخته خون، برای بهکارگیری این روش مناسب نیستند.
باید انتظار چه چیزی را بعد از عمل داشته باشم؟
عمل واریکوسل معمولا به صورت سرپایی انجام میشود و دوره نقاهت کوتاهی دارد. پس از جراحی، میتوانید با مصرف مسکنهای تجویزی، درد و ناراحتی خود را کم کنید. اکثر بیماران میتوانند فعالیتهای سبک خود را ظرف چند روز و فعالیتهای سنگینتر را پس از یک تا دو هفته از جراحی شروع کنند. این به آن معناست که شما میتوانید به سرعت به روال عادی زندگی خود بازگردید.
واریکوسل با زیاد کردن دمای بیضهها و اختلال در جریان خون، محیطی نامناسب برای تولید و بلوغ اسپرم ایجاد میکند. گرما و کاهش اکسیژن میتواند به اسپرمها آسیب رسانده و کیفیت آنها را کاهش دهد. هرچند مکانیسم دقیق این آسیب هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما ارتباط بین واریکوسل و کاهش باروری به خوبی اثبات شده است.
هدف اصلی جراحی ترمیم واریکوسل، بهتر کردن کیفیت اسپرم و افزایش شانس باروری در مردانی است که به این بیماری مبتلا هستند و با مشکلات ناباروری مواجهاند. این عمل جراحی با برطرف کردن مشکل واریکوسل و بهبود شرایط محیطی بیضهها، به تولید اسپرم باکیفیتتر کمک میکند.
آیا درمان واریس بیضه برای رفع مشکل ناباروری همه بیماران موثر خواهد بود؟
درمان واریکوسل و ناباروری برای همه بیماران نتیجه یکسانی ندارد. اگرچه درمان واریکوسل میتواند در برخی مردان باعث بهبود تعداد و کیفیت اسپرم و افزایش شانس باروری شود، اما میزان موفقیت به شرایط هر فرد بستگی دارد. به همین دلیل، نمیتوان یک روش درمانی را برای تمام بیماران بهترین گزینه دانست و انتخاب درمان باید بر اساس وضعیت بالینی و نتایج آزمایشهای فرد انجام شود. عوامل مختلفی میتوانند بر نتیجه درمان واریکوسل و میزان بهبود باروری تأثیر بگذارند، از جمله:
- اندازه و شدت واریکوسل
- تعداد و محل رگهای درگیر
- تأثیر واریکوسل بر کیفیت اسپرم
- نتایج آزمایش اسپرم
- شرایط کلی باروری فرد
- روش درمانی انتخابشده
- تجربه و مهارت پزشک در انجام روش درمان
مطالعات درباره ارتباط میان درمان واریکوسل، بهبود کیفیت اسپرم و افزایش احتمال بارداری نیز نتایج کاملا یکسانی نداشتهاند. بنابراین، بهبود آزمایش اسپرم پس از درمان لزوما به این معنا نیست که نتیجه باروری در همه افراد به یک اندازه افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، اگر به دلیل واریکوسل و ناباروری به دنبال درمان هستید، بهتر است پیش از تصمیمگیری، نتایج آزمایش اسپرم و سایر بررسیهای لازم توسط متخصص ارزیابی شود. انتخاب روش مناسب بر اساس شرایط فردی میتواند به تعیین بهترین مسیر درمان و افزایش شانس دستیابی به نتیجه مطلوب کمک کند.
نیاز به راهنمایی دارید؟
در صورتی که به مشاوره تلفنی نیاز دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید تا با کارشناسان کلینیک تماس بگیرید.
واریکوسل و ناباروری: چرا درمان این بیماری اهمیت دارد؟
واریکوسل میتواند تأثیرات منفی بر روی باروری مردان داشته باشد. بسیاری از مردانی که به این بیماری مبتلا هستند، ممکن است با مشکلاتی در زمینه باروری روبرو شوند و این سؤال که “آیا مردی که واریکوسل دارند بچه دار میشوند” یا “آیا واریس بیضه باعث ناباروری میشود” برای بسیاری از افراد بسیار نگران کننده است.
هرچند واریکوسل و ناباروری به یکدیگر مرتبط هستند، اما خوشبختانه راهحلهای درمانی مانند جراحی واریکوسلکتومی میتوانند به بهبود کیفیت اسپرم و افزایش احتمال باروری کمک کنند. درمان به موقع و مناسب میتواند نقش مهمی در بهبود وضعیت باروری این افراد داشته باشد.
بنابراین، در صورتی که علائم واریکوسل را مشاهده کردید یا نگرانیهایی در زمینه ناباروری برای شما وجود دارد، مراجعه به پزشک متخصص و انجام آزمایشهای لازم بسیار توصیه میشود. با اقدامات درست و به موقع، میتوان اثرات منفی واریکوسل و ناباروری را کاهش داده و شانس بچهدار شدن را به میزان زیادی افزایش داد.
در صورتی که سؤالی در رابطه با واریکوسل و ناباروری برای شما به وجود آمده است، میتوانید با مراجعه حضوری به مطب دکتر فرشاد نامداری فوق تخصص ارولوژی و رتبه دوم کشوری بورد ارولوژی با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.
شماره تماس: 02188776801 و ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
منابع:
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15239-varicocele
https://www.med.unc.edu/urology/patientcare/adult-non-cancer/male-f
