سرطان پروستات بدخیم چیست؟ | علائم، عوارض و درمان سرطان پروستات بدخیم

سرطان پروستات بدخیم، در اثر رشد غیرطبیعی و سرطانی سلول‌های غده پروستات، ایجاد می‌شود. در مراحل اولیه، علائم سرطان پروستات بدخیم، خفیف یا حتی نامحسوس‌اند؛ اما با پیشرفت بیماری، ممکن است مشکلاتی مانند تکرر و سوزش ادرار، وجود خون در ادرار یا مایع منی، درد در کمر و لگن و اختلال در عملکرد جنسی، ظاهر شوند.

بسیاری از مردان می‌پرسند، آیا سرطان پروستات بدخیم کشنده است، پاسخ به این سوال به مرحله بیماری و زمان تشخیص، بستگی دارد. در صورت تشخیص زودهنگام، درمان سرطان پروستات بدخیم، می‌تواند موفقیت‌آمیز باشد. روش‌های درمانی، شامل جراحی پروستات بدخیم، پرتودرمانی، هورمون‌درمانی و در موارد خاص، درمان غیرجراحی سرطان پروستات هستند.

در مراحل پیشرفته، پزشکان از ترکیب چند روش درمانی برای کنترل رشد تومور و کاهش دردهای استخوانی ناشی از متاستاز، استفاده می‌کنند؛ زیرا در پاسخ به سوال اگر سرطان پروستات به استخوان بزند چه میشود؟ باید اشاره کرد که ممکن است درد، شکستگی استخوان یا ضعف حرکتی را به دنبال داشته باشد.

در ادامه این مطلب از سایت دکتر نامداری، علاوه بر پاسخ به سوال آیا سرطان پروستات بدخیم قابل درمان است، به بررسی علائم، عوارض بعد از عمل پروستات بدخیم و روش‌های نوین درمان قطعی سرطان پروستات، خواهیم پرداخت.

سرطان پروستات چیست؟

اختلال موجود در رشد سلول‌های غده پروستات است که در آن، سلول‌های طبیعی این ناحیه، مسیر منظم رشد و مرگ خود را از دست می‌دهند و به‌صورت کنترل‌نشده، تکثیر می‌شوند، منجر به سرطان پروستات بدخیم خواهد شد. این تکثیر غیرطبیعی، موجب شکل‌گیری توده‌ای سرطانی می‌شود که در ابتدا، ممکن است محدود به خود غده باشد؛ اما در صورت پیشرفت، می‌تواند به بافت‌های مجاور و حتی اندام‌های دورتر نیز گسترش یابد.

غده پروستات که تنها در بدن مردان وجود دارد، در زیر مثانه و جلوی راست‌روده قرار گرفته و مسئول تولید بخشی از مایع منی است. زمانی که سلول‌های این غده، سرطانی می‌شوند، عملکرد طبیعی آن مختل می‌گردد و پروستات بدخیم ایجاد می‌شود. در مراحل اولیه، این بیماری معمولا بدون علامت است و بسیاری از مردان، تا مدت‌ها متوجه وجود آن نمی‌شوند. با گذشت زمان، ممکن است نشانه‌هایی مانند دشواری در ادرار کردن، کاهش قدرت جریان ادرار یا درد در ناحیه لگن ظاهر شود.

سرطان بدخیم پروستات، روندی کند دارد؛ اما در برخی موارد، سلول‌های سرطانی تهاجمی‌تر عمل کرده و به سرعت به استخوان‌ها یا اندام‌های دیگر بدن منتقل می‌شوند. در چنین شرایطی، درمان به مراتب پیچیده‌تر می‌شود و ممکن است نیاز به جراحی سرطان پروستات بدخیم برای درمان سرطان پروستات پیشرفته باشد. با این حال، امروزه با پیشرفت روش‌های تشخیص و درمان سرطان پروستات بدخیم، امکان کنترل و حتی درمان قطعی سرطان پروستات وجود دارد.

در مراحل پیشرفته‌تر بیماری که احتمال اگر سرطان پروستات به استخوان بزند چه میشود، مطرح خواهد شد، درمان بر کنترل علائم، کاهش درد و جلوگیری از گسترش بیشتر تمرکز دارد.

آیا سرطان پروستات بدخیم قابل درمان است؟

جواب این پرسش، بله است؛ زیرا سرطان پروستات بدخیم در مراحل اولیه، قابل درمان خواهد بود. زمانی که تومور در محدوده‌ی پروستات باقی مانده و هنوز به اندام‌های دیگر گسترش نیافته باشد، با جراحی پروستات بدخیم یا درمان غیرجراحی سرطان پروستات، می‌توان آن را به طور کامل درمان کرد؛ اما اگر بیماری در مرحله‌ی پیشرفته تشخیص داده شود یا سرطان پروستات بدخیم به استخوان‌ها بزند، هدف درمان، تنها کنترل رشد تومور و کاهش علائم خواهد بود، نه درمان قطعی.

روش درمان	مناسب برای	توضیحات
جراحی پروستات بدخیم	سرطان موضعی	برداشتن کامل غده پروستات
پرتودرمانی (براکی تراپی)	مراحل اولیه یا پس از عمل پروستات بدخیم	نابودی سلول‌های سرطانی پروستات بدخیم با اشعه
هورمون درمانی	مراحل پیشرفته	کاهش یا مسدود کردن تستوسترون برای مهار رشد تومور
شیمی درمانی	سرطان منتشرشده	تخریب سلول‌های سرطانی در سراسر بدن با دارو
ایمنوتراپی	درمان سرطان پروستات پیشرفته یا عودکننده	تقویت سیستم ایمنی برای مقابله با سلول‌های سرطان پروستات بدخیم
درمان دارویی هدفمند	بیماران با جهش ژنتیکی خاص	حمله به ژن‌ها یا مسیرهای خاص تومور
درمان غیرجراحی سرطان پروستات	تومورهای کوچک و محدود	نابودی تومور با امواج مافوق صوت یا سرمای شدید
نظارت فعالانه	سرطان‌های کم‌خطر و بدون علامت	پیگیری دوره‌ای بدون درمان فوری

همچنین، در پاسخ به این سوال که آیا سرطان پروستات بدخیم کشنده است نیز، باید گفت که بستگی به مرحله بیماری دارد. در مراحل اولیه، درمان سرطان پروستات بدخیم با موفقیت بالایی انجام می‌شود؛ اما در مراحل متاستاتیک درمان سرطان پروستات پیشرفته هدف افزایش طول عمر و حفظ کیفیت زندگی است.

در چه صورت پروستات بدخیم محسوب میشود؟

پروستات، زمانی بدخیم محسوب می‌شود که در نمونه‌برداری، وجود سلول‌های سرطانی تایید گردد و این سلول‌ها، توانایی نفوذ به بافت‌های اطراف یا گسترش به سایر اندام‌ها را داشته باشند. مهم‌ترین معیار تشخیص سرطان پروستات بدخیم، نمره گلیسون است. نمره‌ی 6، به معنای تومور کم‌خطر و رشد آهسته است؛ اما نمرات بالاتر مانند 7، 8، 9 یا 10، نشان‌دهنده‌ی سرطان بدخیم پروستات هستند که که احتمال گسترش آن بیشتر است.

تفاوت مهمی میان پروستات بدخیم و تومور خوش‌خیم وجود دارد. در نوع خوش‌خیم، رشد سلولی محدود است و تهاجم یا متاستاز رخ نمی‌دهد؛ اما در سرطان پروستات بدخیم، سلول‌ها رشد کنترل‌نشده‌ای دارند و می‌توانند به دیگر نواحی بدن گسترش یابند. در این مرحله، مراجعه به دکتر سرطان پروستات در تهران برای تشخیص زودهنگام و آغاز درمان سرطان پروستات بدخیم با روش‌هایی مانند جراحی پروستات بدخیم، هورمون درمانی و پرتودرمانی، اهمیت بسیار زیادی دارد.

علائم سرطان پروستات بدخیم

حتی سرطان پروستات بدخیم هم ممکن است در مراحل اولیه خود، هیچ نشانه یا علامتی را در فرد مبتلا ایجاد نکند. بسیاری از بیماران، زمانی متوجه می‌شوند که تومور رشد کرده یا به بافت‌های اطراف گسترش یافته است. در صورت مشاهده هر یک از نشانه‌های زیر، مراجعه به پزشک اورولوژی برای بررسی، تشخیص و درمان سرطان پروستات بدخیم، ضروری است:

• مشکل در دفع ادرار یا احساس تخلیه نشدن کامل مثانه
• افزایش دفعات ادرار، خصوصا در شب
• احساس سوزش یا درد هنگام ادرار کردن
• کاهش فشار یا قطع و وصل شدن جریان ادرار
• وجود خون در ادرار یا منی
• اختلال در نعوظ و انزال دردناک
• از دست دادن کنترل مثانه یا مدفوع
• درد در پایین کمر، لگن، باسن یا قفسه سینه
• کاهش وزن بدون دلیل و خستگی مداوم

در موارد نادر، نوع خاصی از سرطان پروستات بدخیم، ممکن است با علائم هورمونی مانند افزایش چربی در ناحیه شکم، خطوط کشش پوستی و تغییرات چهره همراه باشد؛ همچنین، احتمال بروز انسداد ادرار یا اختلال در دفع مدفوع در برخی انواع پیشرفته، بیشتر است.

علل ابتلا به سرطان پروستات بدخیم

علل ابتلا به سرطان پروستات بدخیم، مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، هورمونی و سبک زندگی هستند که می‌توانند باعث رشد غیرطبیعی سلول‌های پروستات و تبدیل آن‌ها، به سلول‌های سرطانی شوند. هیچ علت واحدی برای این بیماری وجود ندارد؛ اما شناخت عوامل خطر به پیشگیری و درمان سرطان پروستات بدخیم، کمک زیادی می‌کند.

افزایش سن

یکی از علل اصلی ابتلا به سرطان بدخیم پروستات، افزایش سن است. احتمال بروز پروستات بدخیم پس از 50 سالگی، به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد و بیش از دو سوم موارد سرطان پروستات بدخیم در مردان بالای 65 سال تشخیص داده می‌شود. با بالا رفتن سن، سلول‌های پروستات بیشتر در معرض تغییرات ژنتیکی و تقسیم‌های غیرطبیعی قرار می‌گیرند که در نهایت می‌تواند منجر به رشد سلول‌های سرطانی و نیاز به درمان و عمل سرطان پروستات بدخیم شود.

سابقه خانوادگی و ژنتیک

داشتن یکی از اعضای نزدیک خانواده (پدر، برادر یا پسر) که مبتلا به سرطان پروستات بدخیم بوده، احتمال بروز بیماری را تا 2 برابر افزایش می‌دهد. جهش‌های ژنتیکی، باعث می‌شوند که سلول‌های پروستات توانایی کنترل رشد خود را از دست دهند و در نتیجه، بیمار در آینده به پروستات بدخیم مبتلا شود.

سطح بالای هورمون‌های مردانه

هورمون تستوسترون و فاکتور رشد IGF-1، نقش مهمی در تحریک رشد سلول‌های پروستات دارند. زمانی که سطح این هورمون‌ها، بیش از حد طبیعی باشد، احتمال تقسیم غیرقابل‌کنترل سلول‌ها و بروز سرطان پروستات بدخیم افزایش می‌یابد. در این موارد، هورمون درمانی می‌تواند به عنوان بخشی از درمان سرطان پروستات بدخیم، مورد استفاده قرار گیرد تا رشد سلول‌های سرطانی مهار شود.

سبک زندگی ناسالم

چاقی، مصرف زیاد چربی‌های اشباع، عدم فعالیت بدنی و رژیم غذایی نامناسب، از دیگر عوامل موثر در ابتلا به سرطان پروستات بدخیم هستند. این سبک زندگی، باعث افزایش التهاب و تغییرات هورمونی در بدن می‌شود که در نهایت نیاز به عمل پروستات بدخیم یا درمان غیرجراحی سرطان پروستات را بالا می‌برد.

درمان‌های قبلی پروستات

افرادی که پیش‌تر تحت عمل سرطان پروستات بدخیم یا دیگر روش‌های درمانی بوده‌اند، ممکن است در آینده با نوع نادرتری از سرطان پروستات بدخیم مواجه شوند. در چنین شرایطی، نیاز به درمان سرطان پروستات پیشرفته وجود دارد.

فاکتور های خطر در ابتلا به سرطان پروستات بدخیم

آگاهی از فاکتورهای خطر ابتلا به سرطان پروستات بدخیم، به مردان کمک می‌کند تا در زمان مناسب، برای بررسی‌های پزشکی اقدام کنند و احتمال پیشرفت بیماری را کاهش دهند.

1. سن بالا: احتمال بروز سرطان پروستات بدخیم، با افزایش سن، خصوصا پس از 50 سالگی بیشتر می‌شود.
2. نژاد و قومیت: مردان سیاه‌پوست یا با تبار آفریقایی، بیشتر در معرض نوع تهاجمی سرطان پروستات هستند.
3. سابقه خانوادگی: اگر پدر، برادر یا پسر به سرطان بدخیم پروستات مبتلا شده باشند، احتمال بروز این بیماری در فرد افزایش می‌یابد.
4. جهش‌های ژنتیکی: جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA1، BRCA2 و سندروم لینچ، خطر سرطان پروستات بدخیم، سینه و تخمدان را افزایش می‌دهند.
5. چاقی و اضافه وزن: افراد چاق، بیشتر در معرض ابتلا به نوع تهاجمی سرطان پروستات هستند و احتمال عود بیماری و نیاز به درمان سرطان پروستات بدخیم در آن‌ها بالاتر است.
6. سیگار کشیدن: مصرف دخانیات، با افزایش خطر پیشرفت سرطان، نیاز به درمان سرطان پروستات پیشرفته و کاهش موفقیت درمان، ارتباط دارد.
7. پروستاتیت: التهاب طولانی‌مدت پروستات، می‌تواند موجب تغییر سلول‌های پروستات و افزایش خطر پروستات بدخیم شود؛ در اینصورت نیاز به جراحی پروستات بدخیم برای درمان قطعی سرطان پروستات افزایش می‌یابد.
8. عفونت‌های مقاربتی: برخی عفونت‌ها، مانند سوزاک یا کلامیدیا با التهاب مزمن پروستات و افزایش خطر سرطان مرتبط هستند.
9. قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خطرناک: تماس با فلزات سنگین یا مواد صنعتی مانند Agent Orange، می‌تواند احتمال سرطان و حتی عوارض بعد از عمل پروستات بدخیم را بیشتر کند.
10. رژیم غذایی ناسالم: مصرف زیاد چربی‌های حیوانی، گوشت قرمز و کمبود میوه و سبزی در رژیم غذایی، با افزایش ریسک سرطان پروستات بدخیم مرتبط است.
11. کم‌تحرکی: سبک زندگی بی‌تحرک، می‌تواند باعث چاقی، اختلال هورمونی و در نتیجه افزایش خطر ابتلا شود.
12. سطح بالای هورمون‌های مردانه: افزایش طولانی‌مدت آندروژن‌ها، ممکن است رشد سلول‌های سرطانی پروستات را تحریک کند.

سرطان پروستات بدخیم، نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی است. کنترل وزن، ترک سیگار، تغذیه سالم و انجام معاینات دوره‌ای، از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهند.

عوارض سرطان پروستات بدخیم

عوارض سرطان پروستات بدخیم و درمان‌ های آن‌ ها شامل موارد زیر می‌باشد:

گسترش سرطان پروستات بدخیم (متاستاز)

سرطان پروستات بدخیم می‌تواند به اندام‌ های مجاور بدن مانند مثانه سرایت کرده یا از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی شما به سایر اندام‌ ها رسیده و موجب بروز عوارضی در آن‌ ها شود.

اگر سرطان پروستات به استخوان بزند چه میشود؟

اگر سرطان پروستات به استخوان بزند، می‌تواند باعث درد و شکستگی استخوان در فرد مبتلا شود. زمانی که سرطان پروستات بدخیم به سایر نواحی بدن سرایت کرد، ممکن است همچنان به درمان پاسخ دهد و کنترل شود، اما بعید است که به طور مطلق درمان شود.

بی اختیاری ادرار

هم سرطان پروستات بدخیم و هم درمان آن می‌تواند باعث بی اختیاری ادرار شود. درمان بی اختیاری به نوع ، شدت آن و احتمال بهبود آن در طول زمان بستگی دارد. گزینه‌ های درمانی ممکن است شامل استفاده از داروها، کاتترها و جراحی باشد.

اختلال در نعوظ

 اختلال نعوظ می‌تواند ناشی از سرطان پروستات بدخیم یا درمان آن، از جمله جراحی، پرتو درمانی یا هورمون درمانی باشد. دارو ها، دستگاه‌ های خلاء که به نعوظ و جراحی کمک می‌کنند برای درمان اختلال نعوظ در دسترس بوده و گزینه‌ های خوبی هستند.

درمان سرطان پروستات بدخیم

درمان سرطان پروستات بدخیم، بسته به مرحله بیماری، سرعت رشد تومور و وضعیت عمومی بیمار، متفاوت است. انتخاب روش درمانی مناسب، به این موضوع بستگی دارد که آیا تومور به پروستات محدود مانده یا به سایر اندام‌ها گسترش یافته است؛ به عبارتی،  نوع پروستات بدخیم، سن بیمار و عوارض جانبی روش‌های درمانی نیز، در تصمیم‌گیری نقش مهمی دارند.

در مراحل اولیه، ممکن است عمل پروستات بدخیم (پروستاتکتومی رادیکال) یا پرتودرمانی، بهترین گزینه باشد و در موارد پیشرفته‌تر، درمان سرطان پروستات پیشرفته با استفاده از هورمون‌درمانی، شیمی‌درمانی و داروهای هدفمند برای کنترل رشد سلول‌های سرطانی انجام می‌شود. برای بیمارانی که قادر به انجام جراحی نیستند، درمان غیرجراحی سرطان پروستات، موثر خواهد بود. در برخی موارد نیز با ترکیب چند روش، می‌توان به درمان قطعی سرطان پروستات نزدیک شد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.

جراحی برای برداشتن پروستات

جراحی پروستات بدخیم، خصوصا زمانی که تومور هنوز محدود به غده پروستات باشد، یکی از روش‌های اصلی درمان سرطان پروستات بدخیم به شمار می‌آید. این جراحی که با نام پروستاتکتومی رادیکال شناخته می‌شود، شامل برداشتن کامل غده پروستات، برخی از بافت‌ های اطراف و چند غدد لنفاوی است تا از گسترش احتمالی پروستات بدخیم جلوگیری شود.

در مراحل پیشرفته‌تر نیز، ممکن است عمل سرطان پروستات بدخیم در کنار سایر روش‌ها، مانند پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی انجام شود تا اثربخشی درمان افزایش یابد. روش‌های انجام جراحی پروستات بدخیم، به شرح زیر هستند.

• رادیکال پروستاتکتومی لاپاروسکوپیک: در این روش پیشرفته، جراح با استفاده از چند برش کوچک در شکم، ابزارهای مخصوصی را وارد بدن می‌کند. کنترل حرکات دقیق این ابزارها، توسط سیستم رباتیک انجام می‌شود که دقت بالاتری در برداشت بافت سرطانی ایجاد می‌کند و دوران نقاهت بیمار را کوتاه‌تر می‌سازد.
• رادیکال پروستاتکتومی باز: در روش سنتی‌تر، جراح با ایجاد یک برش طولی در پایین شکم، مستقیما به پروستات دسترسی پیدا می‌کند و آن را خارج می‌سازد. این روش، هنوز در برخی بیماران با شرایط خاص یا در صورت عدم امکان استفاده از ربات، کاربرد دارد.

انتخاب بین جراحی باز یا رباتیک، بستگی به مرحله بیماری، وضعیت سلامت عمومی بیمار و تجربه جراح دارد.

پرتو درمانی

پرتو درمانی سرطان پروستات بدخیم، در بیمارانی که تومور آن‌ها هنوز در محدوده غده پروستات قرار دارد یا پس از عمل پروستات بدخیم، خطر بازگشت بیماری برای آنها هنوز هست، انجام می‌شود. این روش، با استفاده از انرژی پرقدرت (مانند اشعه ایکس یا پروتون‌ها)، سلول‌های سرطانی را هدف قرار داده و از تکثیر آنها جلوگیری می‌کند. پرتو درمانی، ممکن است به عنوان درمان اصلی، درمان تکمیلی پس از جراحی یا حتی برای کاهش علائم در مراحل پیشرفته به کار رود.

دو روش اصلی درمان سرطان پروستات بدخیم با پرتو درمانی وجود دارد:

1. پرتو درمانی خارجی (External Beam Radiation Therapy)؛ در پرتودهی خارجی، دستگاهی در اطراف بدن بیمار حرکت کرده و پرتوهای انرژی پرقدرت را مستقیما به سمت پروستات بدخیم، هدایت می‌کند. بیمار، در طول درمان روی تخت مخصوص دراز می‌کشد و تابش پرتوها بدون نیاز به جراحی انجام می‌شود. این روش، پنج روز در هفته و به مدت چند هفته متوالی انجام می‌گیرد.

پرتو درمانی خارجی، نه تنها برای درمان قطعی سرطان پروستات در مراحل اولیه موثر است؛ بلکه پس از عمل پروستات بدخیم نیز، برای از بین بردن سلول‌های باقی‌مانده یا کنترل متاستاز استخوان، به کار می‌رود.

2. براکی‌تراپی (پرتو درمانی داخلی)؛ در این روش، منابع رادیواکتیو کوچک (دانه‌هایی به اندازه دانه برنج)، مستقیما در بافت پروستات کاشته می‌شوند. این دانه‌ها، طی چند هفته یا ماه، تابش ضعیف اما مداومی را آزاد کرده و سلول‌های سرطانی را از درون از بین می‌برند. براکی‌تراپی، برای درمان سرطان پروستات بدخیم در مراحل محدود به غده پروستات، بسیار موثر است و گاهی با پرتو درمانی خارجی، ترکیب می‌شود تا اثر درمانی افزایش یابد.

در بیماران مبتلا به سرطان بدخیم پروستات، پرتو درمانی (چه خارجی و چه داخلی) می‌تواند برای تسکین درد ناشی از متاستاز استخوانی و بهبود کیفیت زندگی بیمار، مفید باشد. انتخاب نوع پرتو درمانی، باید بر اساس مرحله بیماری، وضعیت سلامت کلی و نظر متخصص اورولوژی و انکولوژی انجام گیرد.

سرما درمانی یا گرم کردن بافت پروستات

درمان‌ سرطان پروستات بدخیم، می‌تواند با استفاده از روش‌های فرسایشی انجام شود که هدف آن‌ها، از بین بردن بافت سرطانی پروستات با استفاده از سرما یا گرما است. سرمادرمانی (کرایوتراپی) و گرم کردن بافت پروستات با استفاده از امواج اولتراسوند متمرکز با شدت بالا (HIFU)، از مهم‌ترین روش‌های این نوع درمان هستند.

در کرایوتراپی، گاز بسیار سرد به درون بافت پروستات تزریق می‌شود تا سلول‌های سرطانی، منجمد و سپس ذوب شوند. این چرخه‌های مکرر انجماد و ذوب، منجر به نابودی سلول‌های سرطانی و بخشی از بافت سالم اطراف می‌شود. در مقابل، در روش گرم کردن بافت پروستات با استفاده از امواج اولتراسوند متمرکز با شدت بالا، انرژی صوتی با فرکانس بالا بر روی نواحی هدف متمرکز می‌شود تا دمای بافت، افزایش یافته و سلول‌های سرطانی تخریب شوند.

این روش نیز، به‌ عنوان یکی از گزینه‌های درمان سرطان پروستات بدخیم در بیمارانی که امکان انجام جراحی ندارند، به‌ کار می‌رود. در برخی موارد، زمانی که پرتودرمانی یا سایر روش‌های درمان سرطان پروستات بدخیم کارایی لازم را نداشته باشند، استفاده از این تکنیک‌ها می‌تواند به کنترل رشد تومور و کاهش علائم بیماری کمک کند.

هورمون درمانی

هورمون درمانی، با هدف کاهش یا قطع تولید هورمون مردانه تستوسترون در بدن انجام می‌شود. از آن‌جایی که سلول‌های سرطانی پروستات برای رشد و بقا به تستوسترون وابسته‌اند، کاهش این هورمون می‌تواند موجب توقف رشد یا حتی مرگ سلول‌های سرطانی شود. گزینه‌های اصلی هورمون درمانی برای سرطان پروستات بدخیم، به شرح زیر هستند:

دارو های مهار کننده تولید تستوسترون

این داروها با مهار سیگنال‌های هورمونی از مغز به بیضه‌ها، مانع تولید تستوسترون می‌شوند. گروهی از این داروها، به عنوان آگونیست ها و آنتاگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) شناخته می‌شوند و با مسدود کردن پیام‌های تحریک‌کننده بیضه‌ها، سطح تستوسترون را به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌دهند.

دارو های مهار کننده اثر تستوسترون بر سلول‌ های سرطانی

این داروها که به عنوان آنتی آندروژن شناخته می‌شوند، از اتصال تستوسترون به گیرنده‌های سلول‌های سرطانی جلوگیری می‌کنند. آنتی‌آندروژن‌ها، به همراه آگونیست‌های LHRH تجویز می‌شوند تا مانع از افزایش موقت تستوسترون شوند.

جراحی برای برداشتن بیضه (ارکیکتومی)

عمل جراحی برداشتن بیضه‌ها، با هدف کاهش سریع و چشمگیر سطح هورمون تستوسترون در بدن، انجام می‌شود؛ زیرا تستوسترون، نقش حیاتی در رشد و بقای سلول‌های سرطانی پروستات دارد. برخلاف روش‌های دارویی در هورمون درمانی، این روش، دائمی و غیرقابل برگشت است و به همین دلیل، بیشتر در مراحل پیشرفته بیماری یا در افرادی که پاسخ مناسبی به داروها نمی‌دهند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شیمی درمانی

شیمی درمانی، از داروهای ضدسرطان برای نابودی سلول‌های در حال تقسیم سریع، از جمله سلول‌های سرطانی پروستات بدخیم، استفاده می‌کند. این داروها، ممکن است به صورت تزریق وریدی یا خوراکی مصرف شوند. شیمی درمانی، معمولا زمانی به کار می‌رود که درمان سرطان پروستات بدخیم با هورمون درمانی، موثر نبوده یا سرطان به سایر نواحی بدن (مانند استخوان‌ها یا غدد لنفاوی) گسترش یافته باشد.

ایمونوتراپی

ایمونوتراپی، یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های نوین در درمان سرطان پروستات بدخیم است که بر پایه فعال‌سازی سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و نابودی سلول‌های سرطانی عمل می‌کند. در شرایط طبیعی، سیستم ایمنی قادر است با عوامل بیماری‌زا مقابله کند؛ اما سلول‌های سرطانی با تولید پروتئین‌های خاص، خود را از دید سیستم ایمنی پنهان می‌سازند.

ایمونوتراپی، با هدف از بین بردن این سد محافظتی، طراحی شده است تا سلول‌های ایمنی بتوانند سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود کنند. در این نوع درمان سرطان پروستات بدخیم، دو رویکرد اصلی وجود دارد. در روش نخست، بخشی از سلول‌های ایمنی بیمار در محیط آزمایشگاهی جداسازی شده و از طریق مهندسی ژنتیک، به گونه‌ای تغییر داده می‌شوند که توانایی شناسایی و حمله به سلول‌های سرطانی پروستات را پیدا کنند.

پس از این فرایند، سلول‌های اصلاح‌شده به بدن بازگردانده می‌شوند. این روش، بیشتر برای درمان سرطان پروستات پیشرفته که به درمان‌های هورمونی پاسخ نداده است، کاربرد دارد. در رویکرد دوم، از داروهای خاص ایمونوتراپی استفاده می‌شود که با مهار مکانیسم‌های سرکوب‌کننده سیستم ایمنی (مانند مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی)، به سلول‌های ایمنی کمک می‌کنند تا سلول‌های سرطانی را تشخیص داده و به آنها حمله کنند.

این دسته از داروها نیز، معمولا در بیماران مبتلا به سرطان پروستات بدخیم متاستاتیک یا مقاوم به هورمون درمانی به کار می‌روند.

درمان دارویی هدفمند

درمان‌های دارویی هدفمند، بر اساس شناسایی ناهنجاری‌ها و جهش‌های خاص سلول‌های سرطانی طراحی شده‌اند. این داروها، با مسدود کردن مسیرهای مولکولی که سلول‌های سرطانی برای رشد و بقا به آن وابسته‌اند، باعث توقف تکثیر یا مرگ سلول‌های سرطانی می‌شوند.

این نوع درمان، در بیمارانی که به هورمون درمانی پاسخ نمی‌دهند یا مبتلا به سرطان پیشرفته یا سرطان عودکننده هستند، توصیه می‌شود. برخی از داروهای هدفمند، فقط در بیمارانی موثر هستند که سلول‌های سرطانی آن‌ها، دارای جهش‌های ژنتیکی مشخص باشند؛ به همین دلیل، قبل از شروع درمان، نمونه‌برداری از سلول‌های سرطانی و انجام آزمایش‌های ژنتیکی ضروری است تا مشخص شود که آیا داروی هدفمند، می‌تواند اثربخشی لازم را داشته باشد یا خیر.

 

سرطان پروستات بدخیم؛ راهنمای کامل روش های درمان و کنترل بیماری

سرطان پروستات بدخیم، یک بیماری کشنده است؛ اما تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمان مناسب، می‌تواند شانس کنترل بیماری و طول عمر طبیعی را به طور چشمگیری افزایش دهد. ترکیب روش‌های درمانی، مانند جراحی، پرتو درمانی، هورمون درمانی، شیمی درمانی، ایمونوتراپی و درمان‌های دارویی هدفمند، به متخصصان امکان می‌دهد تا برنامه‌ای شخصی‌سازی‌شده برای هر بیمار ارائه دهند.

مراقبت منظم و پیگیری‌های دوره‌ای، کلید موفقیت در مدیریت و درمان سرطان پروستات بدخیم هستند؛ از این رو، برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی بهترین روش‌های درمان سرطان پروستات پیشرفته، می‌توانید با دکتر فرشاد نامداری، بهترین متخصص اورولوژی در تهران، در ارتباط باشید.

• شماره تلفن‌های: ۸۸۷۷۶۸۰۱, ۰۹۱۰۷۵۸۵۳۵۸
• آدرس: تهران، خیابان ولیعصر عج، ۳۰۰متر پایین تر از ونک، بالاتر از پل همت، بن ‌بست سیدالشهدا، ساختمان رهام، پلاک ۸، واحد ۱

منابع

my.clevelandclinic.org

fondazionecnao.it

mandayahospitalgroup.com

www.mayoclinic.org

www.mdanderson.org

zerocancer.org